و مكى يا مدنى بودن آنها سودمند مىباشد . چنان كه مضامين سورههاى « انسان » و « عاديات » و « مطففين » به مدنى بودن آنها گواهى مىدهد ؛ اگرچه برخى از اين روايات ، آنها را جزء سورههاى مكى قرار مىدهد » . « 1 »
آنچه مشكلات را افزون مىكند ، اين كه ترتيب سور مكى و مدنى چگونه بوده ؟ كدام سوره در سال اول بعثت نازل شده و كدام سوره در سال دوم ؟ كدام سوره در سال اول هجرت و كدام سوره در سال بعد ؟ از همه مشكلتر تفكيك آيات يك سوره است كه تا كدام آيه در اول سال و تا كدام آيه در ماه بعد و . . . .
2 . عدم اعتماد به شأن نزولها
چنان كه اشاره شد يكى از راههاى شناخت ترتيب نزول ، شأن نزولهايى است كه براى آيات و سور قرآن نقل شده است ، ولى با مراجعه به اكثر اين روايات ، ضعيف و جعلى بودن آنها روشن مىشود ؛ لذا روايات صحيح در اين باب بسيار نادر است . « 2 »
3 . مأنوس نبودن اين ترتيب
قرآن موجود در ميان مسلمين به گونهاى ديگر تنظيم يافته و
هامش
( 1 ) . طباطبايى ، قرآن در اسلام ، ص 188 ؛ طباطبايى ، الميزان ، ج 13 ، ص 235 .
( 2 ) . ر . ك : زركشى ، البرهان : ج 2 ، ص 156 ؛ سيوطى ، الاتقان ، ج 4 ، ص 180 ، 209 ، 214 ، 257 ؛ معرفت ، التمهيد ، ج 1 ، ص 245 .