خوانده مىشود ، اشكال ندارد . همچنين هر سرود يا آهنگى كه مشتمل بر باطل نبوده و از نظر عرف موجب تحريك شهوت و مناسب با مجالس فساد نباشد ، اشكال ندارد و خواندن و گوش دادن و يادگرفتن و شغل قراردادن آن جايز مىباشد .
« مسألهء 2768 » اگر كسى شك داشته باشد كه سرود يا آهنگى عرفاً مناسب با مجالس فساد و از مصاديق غناى حرام مىباشد يا نه ، لازم نيست از آن اجتناب نمايد ، اگرچه احتياط خوب است ، اما اگر از آن آثار سوء مشاهده شود ، اين احتياط واجب است .
« مسألهء 2769 » حضور علمى و عملى بانوان در شئون گوناگون اجتماع اشكال ندارد ، به شرط آن كه اوّلًا : عفّت عمومى را رعايت كرده و مرتكب حرام نشوند و ثانياً :
حضور آنان مستلزم تضييع حقوق شوهران و منافى حيثيّت و شئون آنان نباشد ؛ ولى با اين حال مطابق آنچه از كتاب و سنّت استفاده مىشود ، بهتر است زنان در غير موارد ضرورت و لزوم ، در اجتماعاتى كه نامحرم وجود دارد ظاهر نشوند .
« مسألهء 2770 » تمايل فكرى و عملى به فاسدان و ستمگران و خود را به شكل آنها در آوردن و حمايت از آنان در انجام گناه و تجاوز به حقوق ديگران و كار كردن و فعاليّت در دستگاه دولتهاى كافر يا ظالم ، اگر موجب حمايت از كفر و ظلم و اعانت به كافر يا ظالم باشد ، حرام است ، مگر اين كه در شرايط ويژهاى براى پشتيبانى از اسلام و مسلمانان و با اجازهء حاكم جامع شرايط باشد .
« مسألهء 2771 » تكثير ، خريد ، فروش و هرگونه استفاده كردن از كتابها ، مجلّات ، برنامهها ، لوحهاى فشرده و امثال آنها كه تصرف و استفاده از آنها منوط بر رعايت « حقّ مؤلّف » شده است ، چنانچه مؤلّف و توليد كنندهء آنها مسلمان باشد ، بدون رضايت آنها جايز نيست و اگر غير مسلمانى باشد كه با مسلمين در حال جنگ است ، اشكال ندارد و اگر غير مسلمانى باشد كه با مسلمين در حال جنگ نيست ، جواز تصرف در آنها بدون اجازه صاحبانشان محلّ تأمّل است . « حقّ طبع » و « حقّ اختراع » نيز همين حكم را دارند .
« مسألهء 2772 » خريد و فروش و يا اقدام به نشر كتابها و نشريات گمراه كننده كه موجب انحراف در فكر و عقيده يا اخلاق و يا عمل مردم مىشود و يا مشتمل بر مطالب
رساله توضيح المسائل (فارسى) — صفحة 519
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٥١٩