[ 1653 ] سؤال 294 : آيا تعيين ابتداى سال خمسى به دست خود ماست ؟ و كسى كه ابتداى شروع به كار و كسب و درآمد خود را نمىداند ، چه بايد بكند ؟
پاسخ : ابتداى سال ، از وقت به دست آوردن منافع محسوب مىشود . در مثل تجارت و كسب كه فوايد آن به تدريج حاصل مىشود ، بايد زمان به دست آوردن اولين منفعت ، ابتداى سال خمسى قرار داده شود و نيز مىتواند در بين سال كه مشغول كسب شده ، فوايد خود را تخميس نمايد و در سال بعد ، پس از گذشتن يك سال تمام از خمس دادن اول ، فوايد يك سالهء خود را تخميس كند . در مثل كارمندان و ديگر حقوق بگيران ، زمان گرفتن اولين حقوق ، اول سال خمسى محسوب مىشود و در مثل زراعت و امثال آن كه فوايدش دفعى است ، مبدأ سال خمسى ، موقع حصول فايده است و چنانچه مبدأ كسب و به دست آوردن منفعت را ندانند ، به قدر متيقّن عمل نمايند .
[ 1654 ] سؤال 295 : آيا مىتوان سال خمسى را تغيير داد ؟
پاسخ : مىتوان سال خمسى را تغيير داد ؛ ولى اگر مستلزم گذشت بيش از يك سال از درآمد خاصّى باشد ، خمس آن را بايد جداگانه حساب كرد .
[ 1655 ] سؤال 296 : كسى داراى سال خمسى بوده و چند سال به جهت اين كه قرضش بسيار بيشتر از اضافهء درآمد در سر سال بوده ، گمان مىكرده كه وظيفهاى براى خمس دادن ندارد . آيا اكنون وظيفهاى دارد يا خير ؟ و سال خمسى او تغيير كرده يا نه ؟
پاسخ : اكنون وظيفهء چنين شخصى رسيدگى به حساب خودش است كه مىتواند اين كار را با مراجعه به فرد آگاه به مسائل شرعى انجام دهد و اگر بعد از رسيدگى معلوم شد كه خمس بدهكار است ، بايد آن را بپردازد ؛ ولى با ندادن خمس ، مبدأ سال خمسى به خودى خود عوض نمىشود ، هر چند مىتواند اكنون به حساب خود رسيدگى كند و آن را سر سال خمسى جديد خود قرار دهد .
استفتائات (فارسى) — صفحة 438
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٤٣٨