[ حكم توبة المحارب ]
[ مسألة 7 - لو تاب المحارب قبل القدرة عليه سقط الحدّ دون حقوق النّاس من القتل والجرح والمال ، ولو تاب بعد الظفر عليه لم يسقط الحدّ أيضاً . ]
حكم توبهى محارب
اگر محارب قبل از دستگيرى توبه كند ، حدّ محاربه ساقط مىگردد ؛ امّا حقوق مردم مانند :
قصاص به سبب قتل يا جنايت و ضمان مال باقى است ؛ و اگر بعد از دستگيرى توبه كند ، هيچ يك از دو حقّ ساقط نمىگردد .
سقوط حدّ محاربه به وسيلهى توبه قبل از دستگيرى
دليل سقوط حدّ محارب در اين فرض آيهى محاربه است كه در ادامهى آن به صورت استثنا مىفرمايد :
إِلَّا الَّذِينَ تَابُواْ مِن قَبْلِ أَن تَقْدِرُواْ عَلَيْهِمْ فَاعْلَمُواْ أَنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ؛ « 1 » مگر افراد محاربى كه قبل از آن كه بر آنان قدرت پيدا كنيد ، توبه كنند . در روايت علىّ بن حسّان اين جمله را به اينگونه تفسير كرده است : « يعني يتوبوا قبل أن يأخذهم الإمام » « 2 » يعنى قبل از آن كه امام آنان را بگيرد ، توبه كرده باشند . خداوند آمرزندهى مهربان است .
علاوه بر آيهى شريفه در قسمتى از روايات نيز مسألهى توبه مطرح شده است ، هرچند با وجود آيهى شريفه نيازى به آن روايات نيست .
حارثة بن زيد در زمان امير مؤمنان عليه السلام عنوان محارب پيدا كرد و پس از توبه نزد امام آمد و آن حضرت توبهاش را پذيرفت . « 3 »
با توبهى محارب قبل از دستگيرى ، حدّ محاربه ساقط مىشود ؛ اما اگر مرتكب قتل يا جرح يا اخذ مال شده باشد ، قصاص نفس يا عضو و ضمان مال از بين نمىرود ، بلكه بايد
هامش
( 1 ) . سورهى مائده ، 34 .
( 2 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 536 ، باب 1 از ابواب حدّ محارب ، ح 11 .
( 3 ) . جواهر الكلام ، ج 41 ، ص 581 .