ادلّه قائلين به تعدّد قاعده
ادلّه قائلين به تعدّد قاعده
قائلان به تعدّد قاعده فراغ و تجاوز ، در مجموع ، چهار دليل براى مدّعاى خود ذكر نمودهاند . ميرزاى نائينى رحمه الله دلائلى را كه در مقام ثبوت براى تعدّد قاعده بيان شده است را ذكر مىكنند كه به شرح ذير است :
دليل اوّل : عدم وجود قدر جامع بين دو قاعده
دليل اوّلى كه بر تعدّد قاعده اقامه شده ، اين است كه موضوع در قاعده فراغ شكّ در صحّت است ؛ ليكن موضوع در قاعده تجاوز شكّ در وجود مىباشد ؛ و اين دو قدر جامعى ندارند .
سه بيان و تقرير براى دليل فوق ذكر شده است كه هر سه را مطرح و بررسى مىكنيم :
بيان اوّل : نظر محقّق نائينى رحمه الله
ميرزاى نائينى رحمه الله دليل اوّل را چنين بيان مىكنند : موضوع و متعلّق شكّ در قاعده فراغ ، صحّت عمل به صورت مفاد كان ناقصه است - يعنى : مىخواهيم وصف صحّت را براى يك عمل خارجى اثبات كنيم - ؛ امّا موضوع و متعلّق شكّ در قاعده تجاوز ،