فصل نوزدهم : هزار اسپند
1661 . پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كس به مدّت چهل روز ، هر صبح ، يك مثقال هزار اسپندِ « 1 » حل شده در آب بخورد ، نور حكمت در دلش روشن مىشود و از هفتاد و دو بيمارى كه كمترينِ آنها جذام است ، ايمنى مىيابد .
1662 . پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هزار اسپند ، هيچ بوته و برگ و ميوهاى نمىروياند ، مگر اين كه فرشتهاى بر آن [ بوته و برگ و ميوه ] گماشته شده است ، تا زمانى كه بِدان كس كه مىرسد ، برسد يا خُرد شود .
در تنه و ريشههاى آن ، رازى نهفته است و در دانه آن ، درمان هفتاد و دو درد است . با آن و با كُنْدُر ، درمان كنيد .
هامش
( 1 ) هزار اسپند : حَرمَل ، اسفند ، سفند ، اسپند و سپند سوختنى . چيزى است كه سوزند دفع چشمزخم را . حمد اللّه مستوفى گويد : « حرمل : سپند و در دفع چشم بد ، سپند سوختن ، مجرَّب است » و صاحب الاختيارات گويد : « ابن سمحون گويد : دو نوع است : سرخ و سفيد ؛ و نوع سپيد ، كه حَرمَل عربى خوانند و به يونانى مولى و در پارسى ، صندل و انج ، و ورق آن ، مانند ورق بيد بُوَد و كوچكتر ، و گل وى ، مانند ياسمن ، مطلق و سپيد و خوشبوى بُوَد و به سريانى بسباسا خوانند . و نوع ديگر ، سرخ كه حرمل عامى خوانند و در پارسى ، اسپند گويند و به شيرازى نيوند و هزار اسپند نيز گويند » ( ر . ك : لغتنامه دهخدا : ج 6 ص 7790 ) .