708 . امام صادق عليه السلام : بِهْ ، معده را گشايش مىدهد ، « 1 » دل را استحكام مىبخشد ؛ و خداوند ، هيچ پيامبرى را برنينگيخته ، مگر آن كه بِهْ نيز خورده است .
ه خربزه
709 . پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : بر شما باد خوردن خربزه ؛ چرا كه در آن ، ده ويژگى است : غذاست ، آب است ، شستشو دهنده است ، خوشبو كننده است ، « 2 » مثانه را مىشويد ، شكم را مىشويد ، آب كمر را فراوان مىسازد ، بر نيروى همبسترى مىافزايد ، سردى مزاج را از ميان مىبَرَد ، و پوست را تميز مىكند .
و باقلا
710 . امام صادق عليه السلام : باقلا را با پوستش بخوريد ؛ چرا كه معده را پاك مىكند .
ز حَزا
711 . امام صادق عليه السلام : حزا « 3 » به همراه آب سرد ، براى معده سودمند است .
هامش
( 1 ) مجلسى در ذيل اين حديث گفته است : در بيشتر نسخهها همين عبارت « يفرج المعدة » آمده است ، امّا اين تعبير داراى معنايى كه با اين موضع سازگار باشد نيست ، مگر آن كه گفته شود « يفرج » [ از ريشه فرج ] به معناى شكافتن و گشودن است و خود كنايه از وسعت دادن به معده و به وجود آمدن اشتها به غذاست . در برخى از نسخهها نيز « يصوح » آمده كه به معناى « خشك مىكند » است . در برخى ديگر هم « نضوح » [ يعنى پاك كننده ] آمده كه از ساير ضبطها معناى روشنترى دارد .
( 2 ) در متن حديث ، « اشنان » آمده و آن ، نام گياهى است كه به عنوان مادّه كمكى در شست و شو از آن استفاده مىشده است . اين واژه ، اساساً پارسى است كه به زبان عربى درآمده و شكل و تلفظ پيشين خود را نيز حفظ كرده است . م .
( 3 ) حزا ، گياهى است شبيه كرفس ، ولى با برگهايى پهنتر . در فارسى آن را « دينارويه » مىگويند . بويى تلخ دارد و داراى دو نوع صحرايى و باغى است . نوع صحرايى را به شيرازى « برگ كازرونى » و نوع باغى را « آهودوستك » مىنامند ( لغت نامه دهخدا : ج 6 ص 8905 ) . م .