د نيشكر
343 . امام كاظم عليه السلام : نيشكر ، گرفتگىهاى مجارى و رگها را باز مىكند و هيچ بيمارى و بدىاى در آن نيست .
ه روزه
344 . پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : بر شما باد روزه ؛ چرا كه طغيان رگها را فرو مىنشاند و سرمستى را مىبَرَد . « 1 »
و شام خوردن
345 . امام صادق عليه السلام : شام را وا مگذار ، هر چند به سه لقمه نان و نمك باشد . هر كس يك شب شام را واگذارد « 2 » ، يك رگ در بدن وى مىميرد و اين رگ ، هرگز زنده نمىشود .
346 . امام رضا عليه السلام : در بدن ، رگى است كه آن را « عَشا ( شام ) » گويند . اگر شخصْ شام خوردن را واگذارد ، آن رگ تا صبح او را نفرين مىكند و مىگويد : « خدا ، تو را گرسنه بدارد ، چنان كه مرا گرسنه بداشتى ، و تشنه بدارد ، چنان كه تشنهام نگاه داشتى » . « 3 » پس مبادا كسى از شما شام را واگذارد ، هر چند به يك لقمه نان يا جرعهاى آب باشد .
ر . ك : ج 2 ، ص 333 ح 1756
هامش
( 1 ) ناگفته نماند مؤلّف در تبيين معناى عبارت « مَحْسَمَة للعروق » كه در روايت آمده ، از فيض القدير ، چنين نقل كرده است : در المصباح آمده است « حَسَمَه حَسما فانحَسَمَ » يعنى : « آن را بُريد و بُريده شد » و « حسمتُ العِرقَ » ، به حذف مضاف گفته مىشود و اصل آن ، چنين است : « حسمتُ دَمَ العِرق » ؛ يعنى آن كه : « رگ را بُريدى و با داغ نهادن و با آتش گذاردن بر آن ، خونريزى را متوقّف ساختى » . ابن اثير در النهاية گفته است : « مَحْسَمَة للعرق » ، يعنى : « كاهنده قدرت همبسترى » ، و « مذهبة للأشر » ، يعنى : « از ميان بَرَنده سرمستى » ، بدان معنا كه روزه ، خون رگها را كاهش مىدهد و سرچشمه مَنى را كم مىكند و سرمستى انسان را در هم مىشكند .
( 2 ) چنان كه پيشتر اشاره شد ، به نظر مىرسد اين توجّه ناظر به نظام دو وعدهاى است . م .
( 3 ) علّامه مجلسى مىگويد : « اين دعا ، يك مثَل است براى بيان زيان ديدن آن رگ و در نتيجه ، زيان رساندن آن به بدن ، گويا كه آن رگ ، دعا مىكند و دعايش هم بر آورده مىشود » ( بحار الأنوار : ج 66 ص 347 ) .