تحليلى درباره احاديث پاداش بيمارىها
سيّد رضى رضوان اللّه تعالى عليه در ذيل حكمت چهل و دوم نهج البلاغة ، يعنى اين سخن امير مؤمنان كه فرمود : « خداوند ، آن درد و رنجى را كه داشتهاى ، مايه ريختن گناهانت قرار دهد ؛ چرا كه در بيمارى ، پاداشى نيست » ، « 1 » چنين مىگويد :
امام عليه السلام راست فرموده كه در بيمارى ، اجرى نيست ؛ چرا كه بيمارى ، از قبيل آن چيزهايى است كه بنده به موجب آن ، مستحقّ عوض مىشود ؛ زيرا استحقاقِ عوض ، در مقابل چيزهايى پيدا مىشود كه از قبيل دردها و بيمارىها و آنچه در اين حكم است ، فعل خداوند با بنده خويش باشند . امّا استحقاق اجر و ثواب در مقابل فعل بنده تحقّق مىيابد . بنا بر اين ، ميان اين دو تفاوتى وجود دارد كه آن حضرت ، چنان كه دانش ژرفكاو و رأى درست وى اقتضا مىكرده ، بيان فرموده است .
بايد گفت : مؤلّف گرانقدر نهج البلاغة ، در تبيين كلام امام عليه السلام ، ميان « عوض » و « اجر » ، در معنا تفاوت قائل شده است .
از اين رو ، بيمار را مستحقّ « عوض » دانسته ، نه « اجر » ؛ چون بيمارى ، فعل
هامش
( 1 ) . براى ديدن متن كامل روايت ، ر . ك : ج 1 ، ص 147 ح 177 .