كلمه 440
اين كلمه ، تفسير سوره مباركه اخلاص است ، و آن اين كه : « با دقت تمام در كلمه فوق التمام « هو » در سوره توحيد قرآن كريم ، دانسته مىشود كه اين « هو » هويت مطلقه است ، و همه كلمات و جملههاى بعد آن ، وصف و بيان همان هو مطلقاند فتدبّر ترشد ان شاء اللّه الوهاب . 30 / 10 / 1377 ه ش .
كلمه 441
العلم نسبة باطنة للنور ، و الوجود نسبة ظاهرة له .
كلمه 442
كمال هر چيزى در ظهور خاصيّت اوست .
كلمه 443
توحيد قرآنى ، توحيد صمدى است ، و توحيد صمدى را در بسيارى از كتب و رسائلى كه به قلم اين كمترين تحرير شده است از آن جمله در رساله وحدت از ديدگاه عارف و حكيم تحقيق و تقرير نمودهام ؛ اكنون غرضم اين است كه بر مبناى رصين توحيد صمدى ، علّيت در حقيقت تشأّن وجود است ، و وجود سابق بر هر تعيّن است چنان كه مرحوم متأله سبزوارى در تعليقهاى بر دليل پنجم ادله تجرّد نفس ناطقه در شرح غرر الفرائد فرموده است : « و العلّية على ما هو التحقيق هى التشأّن ، و الوجود سابق على كلّ التعيّنات » . در بند هيجدهم دفتر دل اشارتى بدين كلمه عليا نمودهايم :
بيا يك باره ترك ما سوا كن * خودت را فارغ از چون و چرا كن
به اين معنى كه نبود ماسوايى * خدا هست و كند كار خدايى
به اين معنى كه او فرديست بىزوج * به اين معنى كه او جمعيست بىفوج