زنده شد و مردم به آن تنبيه شدند هزاران سال باقى مىماند ، چون امرى مخالف با طبعشان نيست و اگر قسرى بود قسر دائم محال بوده و ممكن نبود مردم را مجبور به دين كرد و اينكه مشاهده مىشود بسيارى از ديانات باطله و منسوخه مانند بودايى و بتپرستىها و يهود و نصارى هنوز باقى است نه به واسطهء خرافات آنهاست بلكه چون در خلال مطالب باطله بسيارى مواعظ و نصايح و حكم و آداب موجود است و آنها اين اديان را نگه داشته و ساير خرافات بالتبع مانده ، حتى در كتب بتپرستان - آنچه براى ما نقل شده و تا مقدارى كه ديدهايم - بسيار حكمتها هست .
حاصل كلام اينكه قبول دعوت انبيا منوط به اين است كه فطرت طيبه و غريزهء انسانى به واسطهء شرارتها و عادات رذيله تغيير پيدا نكرده باشد و الا تأثير موعظه محال است .
بر سيه دل چه سود خواندن وعظ * نرود ميخ آهنين بر سنگ
7 -
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَ ما هُمْ بِمُؤْمِنِينَ
- 8 -
يُخادِعُونَ اللَّهَ وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ ما يَخْدَعُونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَ ما يَشْعُرُونَ
9 -
فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَهُمُ اللَّهُ مَرَضاً وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ بِما كانُوا يَكْذِبُونَ
10 -
وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ لا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ قالُوا إِنَّما نَحْنُ مُصْلِحُونَ
11 -
أَلا إِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُونَ وَ لكِنْ لا يَشْعُرُونَ
12 -
وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ آمِنُوا كَما آمَنَ النَّاسُ قالُوا أَ نُؤْمِنُ كَما آمَنَ السُّفَهاءُ أَلا إِنَّهُمْ هُمُ السُّفَهاءُ وَ لكِنْ لا يَعْلَمُونَ
13 -
وَ إِذا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قالُوا آمَنَّا وَ إِذا خَلَوْا إِلى شَياطِينِهِمْ قالُوا إِنَّا مَعَكُمْ إِنَّما نَحْنُ مُسْتَهْزِؤُنَ
14 -
اللَّهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَ يَمُدُّهُمْ فِي طُغْيانِهِمْ يَعْمَهُونَ
15 -
أُولئِكَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الضَّلالَةَ بِالْهُدى فَما رَبِحَتْ تِجارَتُهُمْ وَ ما كانُوا مُهْتَدِينَ
.
ترجمه :
از مردم كسى است كه مىگويد ايمان آورديم به خدا و روز قيامت و ( حال آنكه ) مؤمن نيستند * خدا و مؤمنين را خدعه مىكنند ؛ و فريب نمىدهند مگر خود را و ادراك نمىكنند * در دلهاى آنها مرض است ، پس خدا مرض آنها را زياد كرده و براى آنها عذابى است دردناك به جهت آنكه دروغ گفتهاند * و وقتى به آنها گفته شد در زمين فساد نكنند ، گفتند ما اصلاح كنندهايم * آگاه باشيد كه آنها مفسدند و لكن