اين شراب ، انسان را از ما سوى اللّه شست و شو مىدهد ، و اينچنين انسان مىيابد كه
« هُوَ الْأَوَّلُ وَ الْآخِرُ وَ الظَّاهِرُ وَ الْباطِنُ » ،
و حقيقت
« فَأَيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ »
برايش تجلّى مىكند .
نور او در يمن و يسر و تحت و فوق * بر سر و بر گردنم چون تاج و طوق
عارف شبسترى در گلشن راز گويد :
شرابى مىطلب بى ساغر و جام * شراب باده خوار و ساقى آشام
شرابى خود ز جام وجه باقى * سقاهم ربّهم او را است ساقى
طهور آن مىبود كز لوث هستى * تو را پاكى دهد در وقت مستى
بايد به راه افتاد و استقامت به كار برد ، كه :
« إِنَّ الَّذِينَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلائِكَةُ
« 20 »
. . . »
« وَ أَنْ لَوِ اسْتَقامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْناهُمْ ماءً غَدَقاً »
« 21 » ، ماء غدق ، يعنى آب بسيار بروايت مجمع البيان امام صادق عليه - السلام آن را به علم كثير تفسير فرمود : قال : « معناه لأفدناهم علما كثيرا يتعلّمونه من الأئمة » .
و بروايت كافى ، امام باقر عليه السلام در تفسير آن فرمود : يعنى :
« لو استقاموا على ولاية امير المؤمنين علّى و الأوصياء من ولده عليهم السلام و قبلوا طاعتهم في امرهم و نهيهم لأسقيناهم ماء غدقا يقول لأشربنا قلوبهم الايمان » .
آب ، به علم تفسير شده است ؛ زيرا كه آب صورت علم است ، چه اين كه علم سبب حيات ارواح است و آب سبب حيات اشباح ، و ايمان نيز علم است ؛ زيرا كه ايمان تصديق است ، و علم يا تصور است و يا تصديق ، بلكه علوم و ادراكاتى فوق تصور و تصديقاند ، و ايمان بر تمام مراتب و مراحل آن علوم ، و ادراكات نيز صادق است .
هامش
( 20 ) . سورهء فصلت / 31 .
( 21 ) . سوره جن / 17 .