ما بعد از آنها همواره خواهيم زيست . دريغا كه ما هر اندرزى را فراموش كردهايم » . « 4 »
وَ نَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَ الْخَيْرِ فِتْنَةً وَ إِلَيْنا تُرْجَعُونَ
شما را به خير و شر مىآزماييم و همه به نزد ما باز گردند . » خير برتر از شر است ولى قرآن نخست شر را آورده و پس از آن خير را ، تا بيان دارد كه ما محكوم ارادهء خدا هستيم و هر دگرگونى كه در ما پديد آيد معلول اين اراده است . / 309 با آن كه شر با خير در ظاهر مختلف است ولى هر دو در يك نقطه به هم مىرسند و آن اين است كه هر دو براى آزمايش بشر هستند . به عبارت ديگر بشر ميان دو چيز احاطه شده يا بيمار است يا تندرست ، يا فقير است يا غنى ، يا ايمن است و يا خايف ، و امثال اينها و از آن چارهاى هم ندارد . آيا هرگز بيمارى را ديدهاى كه بخواهد هميشه در طوفان درد و رنج سرگردان باشد ؟ يا فقيرى را ديدهاى كه زيستن ابدى در سياهى فقر را دوست داشته باشد ؟ يا خائفى را ديدهاى كه نخواهد چهرهء آرامش را بنگرد ؟ ولى تدبير خداوندى محيط به ماست . ما را ميان خير و شر مىگرداند تا طعم هر دو را بچشيم سپس ما را به نزد خود خواهد برد تا حساب اعمال ما را بكشد . آيا از خواب غفلت بيدار نمىشويم ؟ آيا زمان آن نرسيده كه زندگى را لهو و بازيچه نپنداريم ؟ ترديدى نيست كسى كه حقيقت حشر و نشر اموات را دريافته باشد ، از لهو و بازيچه دورى خواهد كرد .
[ 36 ]
وَ إِذا رَآكَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ يَتَّخِذُونَكَ إِلَّا هُزُواً أَ هذَا الَّذِي يَذْكُرُ آلِهَتَكُمْ وَ هُمْ بِذِكْرِ الرَّحْمنِ هُمْ كافِرُونَ
كافران چون تو را ببينند بىشك مسخرهات خواهند كرد كه آيا اين همان مردى است كه از خدايانتان به بدى ياد مىكند و اينان خود ياد خداى رحمان را منكرند . » با وجود اين آياتى كه در آفاق و انفس تجلى مىكند ، باز هم كفار را مىنگريم كه حق را به مسخره مىگيرند . قرآن اخطار مىكند كه نبايد حق را به
هامش
( 4 ) - نور الثقلين / ج 3 / ص 428 .