واحدة كما يحدث الصور فى المرآه بلازمان و لا ترتيب بعض على بعض غير ان الهيولى لا يحتمل القبول دفعة واحدة الا به ترتيب زمان فحدثت تلك الصورة فيها على الترتيب .
يعنى حق تعالى به وحدانيت خود صورت عنصر را ابداع فرمود سپس عقل از آن عنصر بابداع بارى منبعث شد ، عنصر در عقل الوان صور را بر قدر طبقات انوار و اصناف آثار ترتيب داد و اين طبقات يك بار صور كثير گرديدند چنان كه حدوث صور در مرآت بدون زمان و بدون ترتيب بعض بر بعض حادث مىشود جز اين كه هيولى ( هيولى اولى در طبايع مادى ) قبول صور به يكبارگى نمى كند مگر به ترتيب و زمان لذا صور در آن به ترتيب حادث مى شوند .
تعليقه 5 دهدار در اين رساله قائل به اصالت وجود و وحدت جعل است كه ، موافق نظر بلند اهل نظر است كه ممكن در عقل مؤلف از وجود و ماهيت است ولى در خارج اعيان موجودات بلكه وجودات متشخصه متحققه اند كه همه شئون و اطوار و تجليات و آثار حق تعالى اند ، و وجود منبع خير و ماهيت منبع شر است ، چنان كه پس از استنتاج مذكور فرمود « : و سر اين آن است كه ممكن موجود مؤلف است در عقل از دو چيز يكى ماهيت او كه عدم و منبع شر است ، و يكى وجود كه منبع خير است الخ » .
تعليقه 6 قرآن كريم فرموده است :
وَ إِنْ تُصِبْهُمْ حَسَنَةٌ يَقُولُوا هذِهِ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَ إِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَقُولُوا هذِهِ مِنْ عِنْدِكَ قُلْ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ فَما لِهؤُلاءِ الْقَوْمِ لا يَكادُونَ