و علاجه حجامة الساق بالشرط ليستفرغ شىء من المادة و يتوجه الباقى الى الاسافل « 1 » ؛ يعنى حجامتى كه با تيغ زدن باشد .
و فرمود : اينكه در سوره طارق قرآن كريم آمده است :
فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسانُ مِمَّ خُلِقَ خُلِقَ مِنْ ماءٍ دافِقٍ يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ الصُّلْبِ وَ التَّرائِبِ
« 2 » ، نظير اين آيه سورهء نحل است :
إِنَّ لَكُمْ فِي الْأَنْعامِ لَعِبْرَةً نُسْقِيكُمْ مِمَّا فِي بُطُونِهِ مِنْ بَيْنِ فَرْثٍ وَ دَمٍ لَبَناً خالِصاً سائِغاً لِلشَّارِبِينَ
« 3 » ، ترائب جمع تريبه است مانند كتائب و كتيبه صلب ديوار استخوانهاى پشت بدن است ، و ترائب جدار استخوانهاى جلوى آن است هر دو چه از زن و چه از مرد . و آنچه در ميان اين دو ديوار استخوانها محصور است أمعا و آورده و احشاء و نظائر آنهاست . و معنى آيت اين است كه انسان با ديده اعتبار در صنع پروردگار بنگرد كه مبدأ تكون و مايه پيدايش او آب جهندهايست كه از ميان اين دو ديوار استخوانها بيرون مىآيد ، چنانكه در آيه دوم فرمود :
در أنعام مايه عبرت شماست كه شير خالص گوارا از ميان فرث و دم آنها بيرون مىآيد . نه آنچنانكه شهرت يافته است كه ترائب را سينه و پستان و يا استخوانهاى سينه زن معنى كردهاند و گفتهاند كه ماء دافق از صلب مرد و ترائب زن بيرون مىآيد نگارنده گويد :
آفرين بر صورت و بر صورت آفرين كه آبى آنچنان را صورتى اينچنين مىدهد ، و شيخ اجل سعدى چه نيكو سروده است :
ز ابر افكند قطرهاى سوىيم * ز صلب آورد نطفهاى در شكم
از آن قطره لؤلؤ لالا كند * وزين صورتى سروبالا كند
هامش
( 1 ) . شرح اسباب ، ص 7 ، رحلى ، چاپ سنگى .
( 2 ) . طارق / 8 .
( 3 ) . نحل / 67 .