كرده است و صحف و رسائل عديده در طبّ و تشريح و معاجم طبّى از مخطوط و مطبوع به تازى و پارسى و فرانسوى با توفيقات الهى تحصيل كرده است .
استاد در آغاز نخستين جلسه درس قانونچه فرموده است :
آقا در حوزههاى علمى ما كتب طبّ مانند ديگر رشتههاى علوم تدريس مىشد ، و علماى ما در علم شريف طب نيز دست داشتهاند . يك عالم دينى در فهم بسيارى از اخبار و حل و درك كثيرى از مسائل فقهى از قبيل حدود و ديات به طب و تشريح آن نيازمند است ، آنگاه انگشت شهادتش را در زير جانب راست فكّ اسفلش نهاد و به مطايبت گفت : آخوند بايد به تشريح آشنا باشد كه لااقل بداند مثلا كليهء او در اينجا آويزان نيست .
از خاطرات خوشى كه در جلسههاى درس تشريح در محضر انورش داشتهايم جلوهگريهاى خاص كريمهء ؛
فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ
« 1 » ، در مرئى و منظر ما بوده است ، چنانكه خود جناب شيخ رئيس در پايان تشريح عضل رأس به ذكر همين كريمه تبرك جسته است و به قلم آورده است كه
فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ
« 2 » .
از اين لذات معنوى در درسهاى هيئت و علم فلك نيز در پيشگاه جانفزا و دلگشايش بهرهمند بودهايم .
گوينده اين عبارت كوتاه بسيار بلند گفته است كه :
من لم يعرف علم الهيئة و التشريح فهو عنين فى معرفة اللّه . عليقلى ميرزا در فلك السعادة آن را به صورت خبر نقل كرده است كه در خبر وارد است : من لم يعرف علم الهيئة . . . « 3 » .
هامش
( 1 ) . مؤمنون / 15 .
( 2 ) . قانون ، ص 31 ، چاپ رحلى .
( 3 ) . فلك السعادة ، ص 37 ، چاپ سنگى .