پرتو نور جاودانه عشقم * موج درياى بيكرانه عشقم
همه عالم پر از ترانه عشق است * حمد للّه كه از ترانه عشقم
و غايت حركت ايجادى ظهور حق در مظهر تام مطلق است كه شامل جميع جزئيات مظاهر است . و اين مظهر تام انسان كامل است كه عالم صورت حقيقت او است و خود غايت حركت ايجادى است ، لذا هيچگاه زمين خالى از حجت نمىشود .
اين ظهور كثرت از وحدت حقه حقيقيه بدون تجافى ، هم در كتاب تكوينى جارى است و هم در كتاب تدوينى كه مظهر آن است ، چه اينكه الفاظ موضوعند براى معانى عامه . قرآن حضرت عيسى عليه السّلام و مادرش مريم عليها السّلام را كلمه ناميده است ، ائمه ما خودشان را كلمات ناميدهاند .
و امام امير المؤمنين عليه السّلام و به روايت ديگر امام صادق عليه السّلام صورت انسانى را كتاب ناميدهاند و انسان كامل را ميزان قسط و صراط مستقيم و كلام اللّه ناطق گفتهاند و شواهد بسيار ديگر كه تدوين و تنظيم آنها خود رسالهاى جداگانه خواهد . آرى به قول غزالى : العالم كله تصنيف اللّه .
عارف شبسترى در گلشن راز گويد :
به نزد آنكه جانش در تجلى است * همه عالم كتاب حق تعالى است
عرض اعراب و جوهر چون حروف است * مراتب همچو آيات وقوف است
از او هر عالمى چون سورهء خاص * يكى زان فاتحه وان ديگر اخلاص
نخستين آيتش عقل كل آمد * كه در وى همچو باء بسمل آمد
دوم نفس كل آمد آيت نور * كه چون مصباح شد در غايت نور
سوم آيت در او شد عرش رحمن * چهارم آيهء الكرسى همى خوان