1 - العدد المضروب فى عدد آخر هو الذى يضعف بعدة آحاد المضروب فيه فيجتمع عدد .
2 - و العدد المربع هو المجتمع من ضرب عدد فى مثله و يحيط به عددان متساويان .
3 - و العدد المكعب هو المجتمع من ضرب عدد فى مربعه و يحيط به ثلاثة أعداد متساوية .
4 - و العدد المسطح هو المجتمع من ضرب عدد فى عدد و يحيط به عددان هما ضلعاه .
5 - و العدد المجسم هو المجتمع من ضرب عدد فى عدد مسطح ، و يحيط به ثلاثة اعداد هى اضلاعه .
1 - يعنى چون چهار را مثلا در پنج ضرب كنيم ، 4 را مضروب و 5 را مضروب فيه گوييم ، كه 4 به عدّت آحاد مضروب فيه - يعنى 5 بار - مضاعف شده است ، ( 20 5 4 ) . و مرادش از « فيجتمع عدد » حاصل ضرب است .
2 - و عدد مربع حاصل ضرب عددى در مثل خودش است ، و دو عدد متساوى با يكديگر بر آن محيطاند ، ( مثلا 16 4 4 ) .
بدان كه عبارت اخير در تعريف - اعنى و دو عدد متساوى با يكديگر بر آن محيطاند - حكمى از احكام مربع است نه اينكه تتمه تعريف مربع بوده باشد . و همچنين در تعريفات ديگر .
3 - و عدد مكعب حاصل ضرب عددى در مربع خودش است ، و سه عدد متساوى با يكديگر محيط بدانند ، ( مثلا 64 4 16 4 4 ) .
4 - و عدد مسطح حاصل ضرب عددى در عددى است ، و دو عدد كه دو ضلع
ده رساله فارسى (فارسى) — صفحة 238
مساهمون: حسن حسن زاده آملى
ص٢٣٨