بسم اللّه الرّحمن الرّحيم
الحمد للّه رب العالمين
اين كرّاسه رسالهاى وجيز و عزيز ، متفرد به تحقيقى انيق و دقيق در بيان روايات كر است .
نخست به عنوان مقدمه گوييم :
تسطيح را در اصطلاح رياضى چند معنى است ، يكى اينكه تسطيح عبارت است از ضرب عددى در عددى . و يا ضرب خطّى در خطّى كه محيط به سطحىاند كه آن سطح متوازى الاضلاع قائم الزوايا باشد ، و هر يك از عدد و خط را ضلع مىنامند ، پس اگر سطح متوازى الاضلاع قائم الزوايا همه اضلاع آن مساوى باشند مسطّح آن را كه حاصل ضرب مذكور است مربّع گويند اعنى مسطّح اعم از مربع است . بلكه مسطّح را نوعا در حاصل ضرب دو عدد يا دو مقدار مختلف با يكديگر اطلاق مىكنند ، چنان كه مربع را در حاصل ضرب عددى يا مقدارى در خودش . مثلا عدد بيست مسطّح چهار در پنج است ، و بيست و پنج مربع پنج در پنج . چنانكه هرگاه مطلوب مساحت جسم باشد و اضلاع طول و عرض و عمق آن مساوى باشند مكعب گويند و گرنه مجسم .
خواجه طوسى در صدر مقاله هفتم تحرير اصول اقليدس در تعريف عدد مضروب و مربع و مكعب و مجسم گويد :
ده رساله فارسى (فارسى) — صفحة 237
مساهمون: حسن حسن زاده آملى
ص٢٣٧