تعالى يقول فى كتابه :
إِنَّ فِي ذلِكَ لَذِكْرى لِمَنْ كانَ لَهُ قَلْبٌ
« 1 » يعنى عقل اهل معرفت از نفس ناطقه به طير و به ويژه به طوطى و كبوتر كه تازى آن ورقاء و حمامه است تعبير مىكنند . باب الحمامهء كليله و دمنه ، و قصيدهء عينيهء ابن سينا :
هبطت اليك من المحل الارفع * ورقا ذات تعزز و تمنع
و رسالة الطّير وى ، و منطق الطّير عطّار و امثال اين رسائل از ديگر دانشمندان شرح حال نفس ناطقه انسانىاند .
به حمد اللّه آگاهيد كه تكرار در تجلّى نيست ،
كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ
« 2 » هر دم در قلوب عارفان نظرى تازه دارد و در ديدهء آنان جلوهاى برون از اندازه . عارف بزرگوار مجدود بن آدم سنايى چه خوش فرمود :
عارفان هر دمى دو عيد كنند * عنكبوتان مگس قديد كنند
و نيز جناب خاقانى در اين باره نيكو گفته است :
تكرار تجلى بخداى متعال * نسبت كردن بنده شرّ است و و بال
زان روى كه تكرار عبث باشد و بس * فعل عبث از خالق افعال محال
برادرم در قرآن كريم آمده است :
إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ
.
إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ
« 3 » .
شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ
« 4 » . در روايات ، ليلة القدر در شهور رمضان و شعبان و رجب آمده است . و آن بزرگى كه گفته است هر شب ، شب قدر است اگر قدر بدانى ، شايد از اين روى گفته باشد كه همه صحيح است و اختلافى نباشد ، از اين روى كه طلوع و ظهور حقيقت ليلهء مباركهء قدر به اختلاف آفاق انفس
هامش
( 1 ) . ق / 38 .
( 2 ) . رحمن / 30 .
( 3 ) . دخان / 4 .
( 4 ) . بقره / 186 .