تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دروس هيئت و ديگر رشته هاى رياضى (فارسى) — صفحة 77

مساهمون:

ص٧٧
چنان كه فلك در لسان روايت تعبير به قبه شده است در زبان سرايندگان نيز بسيار ديده مىشود : رودكى گويد :
گنبدى نهمار بر برده بلند
نش ستون از زير و نزد بر سرش بلند
كه ناظر است به كريمه :
اللَّهُ الَّذِي رَفَعَ السَّماواتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَها
( رعد 3 ) . و در ديوان راقم آمده است :
شمس را ذره شعرى شمر از روى حساب
خلقت و رفعتشان را نه طناب و عمديست
و نظامى گويد :
لاجرم اين گنبد انجم فروز
آنچه بشب ديد نگويد بروز
و فردوسى گويد :
پديد آمد اين گنبد تيزرو
شگفتى نماينده نوبنو
سعدى گويد :
لوحش الله از قد و بالاى آنسرو سهى
زانكه مانندش به زير گنبد دوار نيست
راقم گفته است :
زان حسن و جمال غيب بى عيب است
اين غنج و دلال گنبد دوار نيست
مطلب ديگر : در دروس قبل دانسته ايم كه رسيدن مركز قرص شمس به دائره نصف النهار تعبير به موافات ، و به رسيدن آن به خط زوال ، و به وصول آن به وسط قبه ، و به وسط سماء ، و دخول آن در حلقه شده است . اكنون سخن ما اين است كه اين معنى در روايات تعبير به وصول شمس به كبد سماء نيز شده است . و شيرين تر اين كه در روايت ، دائره نصف النهار تعبير به فلك شده است كه تو را رسد به جاى دائره نصف النهار گويى : فلك نصف النهار . العياشى عن زرارة قال : سألت ابا عبدالله عليه السلام عن هذه الاية :
أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلى غَسَقِ اللَّيْلِ
؟ قال : دلوك الشمس زوالها عند كبد السماء الى غسق الليل الى انت‌صاف الليل ، الحديث ( مستدرك الوسائل ج 1 ط 1 ص 189 ) . ابراهيم بن محمد الثقفى فى كتاب الغارات باسنادة عن الاصبغ بن نباته قال قال على
دروس هيئت و ديگر رشته هاى رياضى (فارسى) — صفحة 77 | حسن حسن زاده آملى