محدب فلك مشترى ، و مقعر فلك مشترى مماس محدب فلك مريخ ، و مقعر فلك مريخ مماس محدب فلك شمس ، و مقعر فلك زهره مماس محدب فلك عطارد خواهد بود .
دوم فلك حامل كه مركز او خارج از مركز عالم به حيثى كه محدب و مقعر او با محدب و مقعر ممثل به يك نقطه تماس نموده است ، و منطقه او در تحت منطقه ممثل نيست .
سيم فلك تدوير و آن فلكى مصمت و غير محيط بر ارض است كه مركوز در ثخن حامل است ، و كوكب در ثخن تدوير مركوز است بر وجهى كه گفته آمد .
چون به هيئت افلاك مجسمه علويه و زهره آشنا شده ايم ، اينكه به همان بيان كه پس از تشريح فلك مجسم شمس گفته ايم هيوى را تصوير مدارات كفايت است ، در اينها نيز گوييم كه از افلاك ممثل و حامل و تدوير آنها به ترسيم سه مدار منطقه ممثل و حامل و تدوير اكتفا مىشود و از كوكب به نقطه اى در تدوير . و مدار كوكب نيز مشابه بيضى است به همان وزان كه در شمس گفته آمد ، بدين صورت : ( ش 35 ) .
دروس هيئت و ديگر رشته هاى رياضى (فارسى) — صفحة 335
مساهمون: حسن حسن زاده آملى
ص٣٣٥