تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دروس هيئت و ديگر رشته هاى رياضى (فارسى) — صفحة 226

مساهمون:

ص٢٢٦
كوه ميرو كشد شهر اوزين است ( ص 193 ط ايران ) . و نيز در التفهيم گويد : و اقليم دوم از شهرهاى چين آغازد ، و زمين هندوان بر كوههاى قامرون گذرد و بر بارانسى و گنوج و اوزين . . . ( ص 198 ) . سخن بيرونى در ماللهند اين است كه قبة الارض در منتصف عمارت بر خط استواء است چنان كه همين معنى در درس 47 و 48 گفته آمد . قوله « : و مهما كانت الارض » . . . يعنى چون زمين بر شكل طبيعى خود كه كره است مى باشد سزاوار نيست كه اسم قبه بر جايى جز جاى ديگر نهاد ، مگر اين كه از جهت تساوى بعد نهايت عمارت از دو طرف شرق و غرب تا منتصف آن كه قبه است تشبيه شود به قبه يا خيمه اى كه ابعاد دامنهاى آن تا راس آن برابرند . از اين سخن بيرونى پيدا است كه آنان از ت‌طامن دو طرف قطب زمين آگاه نبودند و امر چنانست كه از فاند يك نقل كرده ايم . و همين مطلب را در قانون نيز فرموده است كه : « فاما هذه القبة قيوهم اسمها انها ارفع موضع فى الارض و ان سائر المواضع منخفضة عنه الا ان من تحقق ان مركز العالم هو حقيقة السفل و ان الاثقال تنزع اليه يعلم ان كل مسكن على العرض و هو علو لساكنه حتى اذا تساوت ابعاد وجه الارض عن المركز لم يكن فيه موضع بالعلو اولى من الاخر . الخ » ( ص 503 ط حيدرآباد دكن هند ) قوله « : مدينه أوجين » . . . مدينه اوجين كه به نص خود بيرونى در جداول طول و عرض بلاد ، از اين است . ازين را بعضى با ژ فارسى بضم اول و فتح ثانى و سكون ثابت ضبط كرده اند . و بعضى گفته اند : هو الارض باليونانية . و بيرونى آن در ازين و اوزين و اوجين گفته است . و در اطلس جامع لاروس به جزيره اژين بكسر اول معرفى شده است
Egin ile ) )
و همچنين در دائره المعارف گران لاروس . و در لغت نامه دهخدا آمده است كه « اژين ( بكسر اول ) جزيره اى به يونان در خليجى به همين نام » تا اين كه گويد : « اين شهر در قديم رقيب أثينه بشمار مى رفت . مردم آن در جنگ سالامين 42 كشتى در مقابل ايران تجهيز كردند و عباقبت اهالى آثينه بر مردم اژين غالب