شرايط كسى كه از طرف او نيابت صورت مىگيرد
210 1 كسى كه از طرف او نيابت صورت مىگيرد ، بايد مسلمان باشد ؛ و صحت نيابت از طرف شخص كافر ، به احتمال حصول تخفيف عذاب ، محل تأمل است ؛ و اگر كافر مستطيعى وفات كند و ورثهء او مسلمان باشند ، واجب نيست براى او نائب بگيرند . و نيابت مؤمن از طرف غير مؤمن نيز محل تأمّل است .
211 2 گذشت كه نيابت از طرف شخصى كه حج واجب بر عهدهء اوست و توان انجام حج را دارد ، جائز نيست و نيز گذشت كه انجام دادن حجّ از طرف كسى كه وفات نموده چه حجّ واجب و چه مستحب ، و چه با مزد و چه بدون مزد مانعى ندارد ؛ و نيز انجام دادن حج مستحبّى از طرف شخص زنده مطلقاً مانعى ندارد .
212 3 نيابت از طرف كسى كه به سن بلوغ نرسيده و يا شخص ديوانه ، مانعى ندارد ؛ بلكه اگر حجّ بر عهدهء شخص ديوانه در حال بهبوديش واجب شده باشد و در حال ديوانگى مرده باشد ، واجب است براى او اجير بگيرند .
نحوهء قرارداد نيابت براى حج
213 1 نيابت هم چنان كه با اجاره و نيز به صورت تبرّع و مجانى محقّق مىشود با « جُعاله » « 1 » و « شرط ضمن عقد » « 2 » نيز صحيح است .
هامش
( 1 ) جعاله » مثل اين كه شخصى به ديگرى بگويد : اگر براى من يا ديگرى حجّ به جا آوردى ، فلان مبلغ به تو مىدهم .
( 2 ) شرط ضمن عقد » يعنى اين كه در زمانى كه مثلًا معامله يا عقد ازدواج و . . انجام مىدهند در ضمن آن شرط كنند كه حجّ به جا آورده شود .