ب كسى كه حجّ بر عهدهء او ثابت شده باشد و حجّ به جا نياورده باشد تا وفات كرده است .
انجام حج از طرف ديگرى بدون اجرت
( حجّ تبرّعى ) 180 الف در مواردى كه نائب گرفتن لازم شده است ، اگر كسى بدون اجرت و بدون اين كه از طرف او اجير شود از طرف آن شخص حجّ به جا آورد ، كافى است و حجّ از عهدهء آن شخص ساقط مىشود .
181 ب به صورت كلّى نيابت از طرف شخصى كه وفات كرده مانعى ندارد ، چه با اجرت باشد و چه بدون اجرت ، چه نيابت در حجّ واجب باشد و چه مستحب .
182 پس انجام دادن حجّ از طرف ديگران حتّى بدون اجرت و بدون اجير شدن از طرف آنها ، در موارد ذيل صحيح است :
183 1 انجام حج از طرف حضرت ولىّ عصر أرواحنا فداه مانع ندارد و احتياط آن است كه از طرف خود به جا آورد و ثواب آن را براى آن حضرت اهدا نمايد .
184 2 انجام دادن حج از طرف معصومين عليهم السلام و فرزندان ايشان مانند حضرت زينب عليها السلام - و حضرت أبا الفضل عليه السلام و حضرت على بن الحسين عليه السلام و . . صحيح است .
185 3 از طرف فردى كه وفات كرده و معلوم نيست كه حجّ بر او واجب بوده يا نه ، جايز ، بلكه مطلوب است كه حج به جا آورده شود .
186 4 از طرف فردى كه زنده است ولى توانايى بدنى بر حجّ ندارد و بايد نائب بگيرد بنا بر اظهر به صورت تبرّعى جايز است ، ولى اگر با اذن او باشد احوط است .