به اين حج « حجّ بذلى » مىگويند و داراى شرايط خاصى است كه خواهد آمد .
استطاعت مالى و انواع آن
59 استطاعت مالى با تحقق يكى از گونههاى ذيل ، حاصل مىشود :
60 1 مالك هزينه حج باشد .
61 2 اگر كسى مالك هزينهء سفر و وسيلهء نقليّه نباشد ولى نزد او از ديگرى مالى باشد كه به اندازهء حج باشد و ماذون باشد در تملّك آن در هر وقت بخواهد و يا تصرّفش در آن جايز باشد به گونهاى كه مالك آن مال نتواند او را منع نمايد ، مثل اين كه در ضمن عقدِ لازم شرط شده باشد كه او حق تصرف يا تملّك داشته باشد استطاعت مالى براى او حاصل است و بايد به حج برود .
62 3 اگر كسى مالى به انسان به اندازهء هزينهء حج ببخشد بدون اين كه با او شرط كند كه صرف در حج نمايد . « 1 » 63 4 هر گاه كسى هزينهء حج را در اختيار نداشته باشد ، ولى وضع او به گونهاى است كه در بين راه يا مثلًا خود مكهء معظّمه با شغلى كه در شأن او باشد ، مىتواند آن را تهيّه نمايد ، بنا بر اظهر ، حج بر او واجب مىشود ؛ و همچنين است اگر از كسى طلبى دارد كه در راه يا در مقصد ، وصول مىشود .
هامش
( 1 ) كه هر چند قبول آن واجب نيست ولى اگر قبول كرد ، حج بر او واجب مىشود . اين صورت با « حج بذلى » فرق مىكند و توضيح آن در صفحهء 49 خواهد آمد .