لازم براى رفتن به حج باقى نمانده ، يا به قدرى كم مانده باشد كه امكان حج باشد ولى مشقّت زياد در آن باشد كه عادتاً تحمّل نمىشود ، حجْ واجب نيست و نگهدارى هزينه براى سال آينده لازم نيست ، و اگر در سال آينده از همهء جهات ، استطاعت حاصل بود ، حجْ واجب مىشود .
2 توانايى طريقى ( باز بودن و امن بودن راه حج )
40 شرط ديگر استطاعت آن است كه راه حج باز باشد ، و در راه خطرى متوجه خود شخص يا ناموس يا اموال او نشود ؛ پس :
41 الف اگر شخصى استطاعت بر حج از ساير جهات را دارا باشد ولى راه بسته باشد يا خطرى متوجّه او باشد كه عرفاً به آن اعتنا مىكنند ، حجْ واجب نمىشود .
42 ب اگر رفتن به حج ، متوقّف بر تهيّهء مقدماتى باشد ، مثل گرفتن گذرنامه و يا ثبت نام براى حج و امثال آنها ، بايد اقدام نموده و آن مقدمات را تهيّه نمايد .
43 ج اگر براى حج ، دو راه وجود داشته باشد و يكى بىخطر و امن باشد و ديگرى امنيّت نداشته باشد ، بايد از راه امن برود هر چند دور باشد ، يا مثلًا از راه دريا باشد ، و وجوب حج ، ساقط نمىشود .
44 د كسانى كه از كشور خودشان ممكن نباشد به حج بروند اما از كشورهاى ديگر هر چند با هزينهء بيشتر امكان تشرف به حج باشد ، و موجب خطر و ضررى كه عادتاً تحمل نمىشود ، نشود ، مستطيع هستند و بايد از آن راه اقدام كنند .