9 ب « حج مستحبى » : افرادى كه شرايط وجوب حج را دارا نيستند ، يا قبلًا حجِ واجب خود را به جا آوردهاند ، حج آنها « حج مستحبى » است و اختيار حج تمتّع افضل است .
10 ج « حج نيابى » : افرادى كه حج را براى شخص ديگرى انجام مىدهند ، خواه اجير شده باشند يا به نحو تبرّع باشد حج آنها « حجّ نيابى » است خواه از زنده باشد يا مرده ، به جهت وصيّت باشد يا استقرار حج بر ميّت اگر چه وصيت نكرده ، در حج مستحبى باشد يا واجب ، و داراى شرايط و ضوابط خاصى است كه إن شاء اللَّه ذكر خواهد شد .
11 د حجّى كه به وسيلهء نذر يا عهد يا قَسَم ، بر كسى واجب شده باشد .
12 ه كسى كه حج خود را و لو مستحبى يا نيابى بوده ، افساد نموده باشد ، بايد پس از اتمام حج در اين سال در سال بعد هم حج به جا آورد .
تذكّر 13 1 موارد پنج گانهاى كه براى حج ذكر شد ، از نظر اصل اعمال يكسان مىباشند ، و از جهت بعضى شرايط خاص ، اختلافاتى دارند كه در جاى مناسب ذكر مىشود .
14 2 حجِ واجب ، منوط به دارا بودن شرايطى است ولى حج مستحبى شرط خاصى ندارد غير از آن كه نبايد بر عهدهء شخص ، حَجّة الاسلام باشد .
مناسك حج و عمره (فارسى) — صفحة 30
مساهمون: الشيخ محمد تقي بهجت
ص٣٠