هنگامى كه آيهء : وَ لاتَقْرَبُوا مالَ الْيَتيمِ إِلَّا بِالَّتي هِيَ أَحْسَن : « و به مال يتيم جز به بهترين طريق نزديك نشويد » . « 1 »
و آيهء : إِنَّ الَّذينَ يَأْكُلُونَ أَمْوالَ الْيَتامى ظُلْماً إِنَّما يَأْكُلُونَ في بُطُونِهِمْ ناراً وَ سَيَصْلَوْنَ سَعيراً : « كسانى كه اموال يتيمان را از روى ظلم و ستم مىخورند ، تنها آتش مىخورند و به زودى به آتش سوزانى مىسوزند » « 2 » نازل شد ، كه در آن از نزديك شدن به اموال و دارايى يتيمان مگر در صورتى كه براى آنان نفعى داشته باشد ، و نيز از خوردن اموال آنان نهى شد ، مردمى كه يتيمى در خانه داشتند ، از كفالت وى فاصله گرفتند و او را به حال خود گذاشتند ، و حتى گروهى آنان را از خانه خود بيرون كردند ، و آنها كه بيرون نكردند ، در خانه براى آنان وضعى به وجود آورده بودند ، كه كمتر از بيرون كردن نبود ؛ زيرا غذاى او را كه از مال خودش تهيه مىشد ، با غذاى خود مخلوط نمىكردند ، و حتى جداگانه براى آنان غذا مىپختند و پس از آن كه آن يتيم در گوشهاى از اطاق ، غذاى مخصوص خويش را مىخورد ، زيادى آن را اگر اضافه مىآمد ، براى او ذخيره مىكردند تا دفعهء بعد بخورد ، و اگر فاسد مىشد به دور مىريختند .
همهء اين كارها براى آن بود كه گرفتار مسئوليت خوردن مال يتيم نشده باشند ، اين عمل هم براى سرپرستان و هم براى يتيمان ، مشكلات فراوانى به بار مىآورد ، به دنبال اين جريان آنها خدمت پيامبر رسيده و از اين طرز عمل سؤال كردند ، در پاسخ آنها اين آيه نازل شد . « 3 »
* * *
( ( 221 ) ) وَ لا تَنْكِحُوا الْمُشْرِكاتِ حَتَّى يُؤْمِنَّ وَ لَأَمَةٌ مُؤْمِنَةٌ خَيْرٌ مِنْ مُشْرِكَةٍ وَ لَوْ أَعْجَبَتْكُمْ وَ لا تُنْكِحُوا الْمُشْرِكينَ حَتَّى يُؤْمِنُوا وَ لَعَبْدٌ مُؤْمِنٌ خَيْرٌ مِنْ
هامش
( 1 ) اسراء ، آيهء 34 .
( 2 ) نساء ، آيهء 10 .
( 3 ) « مجمع البيان » ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « تفسير طبرى » ، ج 2 ، ص 208 ، ذيل آيهء مورد بحث .