تفسير هدايت (فارسى) — صفحه 378

آدمى به صورت مستقيم در معرض گرمى آن قرار گيرد ، از آن متأثر مىشود ، و چون از آن دور شود ممكن است ناراحتى پيدا كند ، و اگر در وضعى معين قرار گيرد از آن استفاده مىكند ، و بدين گونه قرار گرفتن در برابر خورشيد به صورتى معتدل سبب بهره‌مند شدن از آن مىشود . بعد سوم : هماهنگى با سنتهاى جهانى بدون هدايت كردن خداوند متعال صورت‌پذير نخواهد شد ، بدان جهت كه او بر اين سنتها احاطه دارد و انسان را با آنها آشنا مىسازد . از طريق تدبر كردن در آيه اندازهء لطف علاقهء موجود ميان كلمات آن بر ما آشكار مىشود ، و قرآن مىگويد : وَ تَرَى الشَّمْسَ إِذا طَلَعَتْ تَزاوَرُ عَنْ كَهْفِهِمْ ذاتَ الْيَمِينِ ، يعنى در هنگامى كه آفتاب طلوع مىكند از آنان دور مىشود » . / 379 « تزاور » به معنى دور و منحرف شدن است . و بعضى گفته‌اند كه مادهء حكمت از زيارت مشتق شده و متناسب با طلوع كردن خورشيد است ، و تو گويى كه خورشيد عاقل و صاحب اراده است و چنين نيست ، ولى آن كس كه حركت خورشيد را براى آن مقدر كرده حكيم و قادر است و او خداوند سبحانه و تعالى است . وَ إِذا غَرَبَتْ تَقْرِضُهُمْ ذاتَ الشِّمالِ - و چون غروب مىكرد از روى آنان مىگذشت و به طرف چپ آنان مىرفت . » و كلمهء تقرضهم با غروب كردن خورشيد مناسبت دارد . وَ هُمْ فِي فَجْوَةٍ مِنْهُ - و آنان در مكان گسترده‌اى از آن غار قرار داشتند . » يعنى جاى بزرگ و گسترده‌اى در اختيار ايشان بود و با آسايش كامل در آن به سر مىبردند ، و گفته شده است كه در غار رو به شمال بود و خورشيد از طرف راست آن طلوع و از جانب چپ آن غروب مىكرد ، و اين از خصوصيات خوابگاهى بهداشتى است كه گسترده باشد و خورشيد مستقيما بر آن نتابد ، ولى نزديك باشد ،