اطاعت و پيروى مىكردند ، و آنان همان شركاى پندارى ساختگى خودشانند كه ، به نوبهء خود ، از آنان تبرى و دورى مىجويند ، و همگان خاموش مىمانند و به خدا تسليم مىشوند ، و افكار تبريرى و بهانهجويانهاى كه خود به دروغ به خدا نسبت مىدادند ناگهان از ميان مىرود .
ولى براى آن كافران كه بر كفر خويش جريمهء گمراه كردن مردم ، و بريدن راه را بر كسى كه خواستار پرداختن به كارهاى موجب رضاى خدا مىشد افزوده بودند ، به سبب تباهى كردن در زمين و گمراه كردن ديگران سهم بيشترى از عذاب خواهد بود .
/ 108
شرح آيات :
چه كس گواه است ؟
[ 84 ] هر نسل از بشر ، و هر گروه از مردم در شهرى يا روستايى زندگى مىكند ، و يكى از مردم آن ناحيه گواه بر ايشان خواهد بود كه در رفتار از برترين آنان و نزديكترينشان به خدا است ، و اين گواهان از پيامبران و اوليا آغاز مىشوند و بندگان صالح و علماى عادل را شامل مىشوند و به كسانى پايان مىپذيرند كه در راه خدا يك گام بر اطرافيان خويش پيشى گرفته باشند ، پس حتى چنين كسى بر نسبت گامهاى پيشى گرفتن بر ديگران در راه خدا گواه بر ايشان خواهد بود .
وَ يَوْمَ نَبْعَثُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيداً
- و روزى كه از هر امت گواهى برمىانگيزيم . » اين شهيد ( گواه ) پيشواى قوم خويش در نزد خدا است ، پس اگر آشكارا از او پيروى كنند ، آنان را به بهشت مىبرد ، و اگر به مخالفت با او بپردازند روانهء آتششان مىسازد و عليه ايشان در نزد پروردگار جهانيان شهادت مىدهد .
علامهء طبرسى مىگويد : خداوند سبحانه و تعالى بيان كرده است كه در روز قيامت از هر امتى شهيدى برمىانگيزد ، و اين شهدا عبارتند از انبيا و دادگران در هر زمان ، كه درباره كارهاى مردمان عصر خويش گواهى مىدهند . و امام