[ 84 ] هر نسل از بشر ، و هر گروه از مردم در شهرى يا روستايى زندگى مىكند ، و يكى از مردم آن ناحيه گواه بر ايشان خواهد بود كه در رفتار از برترين آنان و نزديكترينشان به خدا است ، و اين گواهان از پيامبران و اوليا آغاز مىشوند و بندگان صالح و علماى عادل را شامل مىشوند و به كسانى پايان مىپذيرند كه در راه خدا يك گام بر اطرافيان خويش پيشى گرفته باشند ، پس حتى چنين كسى بر نسبت گامهاى پيشى گرفتن بر ديگران در راه خدا گواه بر ايشان خواهد بود . وَ يَوْمَ نَبْعَثُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيداً - و روزى كه از هر امت گواهى برمىانگيزيم . » اين شهيد ( گواه ) پيشواى قوم خويش در نزد خدا است ، پس اگر آشكارا از او پيروى كنند ، آنان را به بهشت مىبرد ، و اگر به مخالفت با او بپردازند روانهء آتششان مىسازد و عليه ايشان در نزد پروردگار جهانيان شهادت مىدهد . علامهء طبرسى مىگويد : خداوند سبحانه و تعالى بيان كرده است كه در روز قيامت از هر امتى شهيدى برمىانگيزد ، و اين شهدا عبارتند از انبيا و دادگران در هر زمان ، كه درباره كارهاى مردمان عصر خويش گواهى مىدهند . و امام