تعداد ثوابت
كواكب ثوابتى كه رصد شده و مواضع آنها تعيين شده است هزار و بيست و دوتاست و همهء آنها را در يك شب نمىتوانستهاند رصد كنند ؛ زيرا يك قسمت از آنها در آن شب در بالاى سر بوده و قسمت ديگر تحت ارض و از ديد مخفى بوده است ؛ لذا براى اينكه بتوانند آنها را شمرده و رصد نمايند از اجتماع كواكب در تمام آسمان صورتى از صور موجودات توهم نموده و سپس آنها را مىشمردهاند . به اين نحو كه فلان كوكب در شكم و فلان كوكب در ذنب است و ذنب فلان شكل چقدر است و سر آن چه اندازه است ؟
چهل و هشت صورت در تمام آسمان تخيل نموده بودند كه بيست و يك عدد از آنها در طرف شمال از منطقة البروج و پانزده عدد از آنها در طرف جنوب آن و دوازده عدد از آنها هم مانند حَمَل و غير آن روى خود دايرهء منطقه واقع مىباشند .
حاجى مىفرمايد : ممكن است لفظ
« حم » *
در قرآن كريم « 1 » قسم به آنها باشد ، چنان كه زبر و بينات آن قسم به اسماء نود و نهگانه مىباشد كه هر كس آنها را بشمارد داخل جنت مىشود . « 2 »
زبر هر حرف عبارت از حرف اول ملفوظ و حرف مكتوب آن است و بينات غير آن است مثلًا حرف « س » در كتابت به صورتى كه ذكر شد نوشته مىشود ولى در تلفظ
هامش
( 1 ) - غافر ( 40 ) : 1 .
( 2 ) - رجوع كنيد به : توحيد صدوق ، ص 194 ، حديث 8 .