تنبيه
دو بحث بسيار دقيق و مشكل ، كه از اصعب مسائل حكميه و عرفانيه محسوب مىشود ، در كتاب حاضر ، مصباح الهداية ، عنوان شده است . مصنف عظيم - أعلى اللَّه ذكره - در باب مطالبى كه ربط تام با اصل مسألهء نبوت و ولايت نداشته به تفصيل نپرداخته و به اشاره اكتفا فرمودهاند .
يكى از اين دو مسأله ، بحث بداء ، و ديگرى بحث قَدَر است . و در اين مبحث اخير صحبت از سرّ « قدر » نيز به ميان آمده است . بحث دوم را هم مطلقاً بسط ندادهاند و به نقل حديثى محيّر العقول از آدم الأولياء و سرّ الأنبياء ، حضرت أمير مؤمنان - عليه السلام - اكتفا نمودهاند . چه آنكه در كلمات معجز نظام آن حضرت در وصف قدر پرده از اين سرّ برداشته شده است . و احدى از انبيا و اوليا مانند حضرت مرتضى على - عليه السلام - در اين عويصه با الفاظى بليغ و فصيح سخن نگفته است :
« سخن سر بسته گفتى با حريفان * خدايا زين معما پرده بردار » « 1 »
مرحوم مبرور ، حضرت امام - رضوان اللَّه عليه - عبارات أمير مؤمنان
هامش
( 1 ) - ديوان حافظ ، ص 355 ، غزل 288 .