روش و كيفيت سلوك بعضىها به دست مىآيد كه احتمال وجود عالم ماوراى طبيعت را نمىدهند . چون صرف احتمال كافى است كه انسان را از خيلى امور ناشايسته باز دارد .
[
قدم اوّل در تهذيب
] تا كى مىخواهيد در خواب غفلت به سر بريد ، و در فساد و تباهى غوطهور باشيد ؟ از خدا بترسيد ؛ از عواقب امور بپرهيزيد ؛ از خواب غفلت بيدار شويد . شما هنوز بيدار نشدهايد ؛ هنوز قدم اول را برنداشتهايد . قدم اول در سلوك « يَقظه » « 1 » است ؛ ولى شما در خواب به سر مىبريد ؛ چشمها باز و دلها در خواب فرو رفته است . اگر دلها خوابآلود و قلبها بر اثر گناه سياه و زنگزده نمىبود ، اينطور آسودهخاطر و بىتفاوت به اعمال و اقوال نادرست ادامه نمىداديد . اگر قدرى در امور اخروى و عقبات هولناك آن فكر مىكرديد ، به تكاليف و مسئوليتهاى سنگينى كه بر دوش شماست ، بيشتر اهميت مىداديد .
شما عالم ديگرى هم داريد ؛ معاد و قيامتى نيز براى شما هست ( مثل ساير موجودات كه عود و رجعت ندارند ، نمىباشيد . ) چرا عبرت نمىگيريد ؟ چرا بيدار و هوشيار نمىشويد ؟ چرا اينقدر با خاطر آسوده به غيبت و بدگويى نسبت به برادران مسلمان خود مىپردازيد ، و يا استماع مىكنيد ؟ هيچ مىدانيد اين زبانى كه براى غيبت دراز مىشود در قيامت زير پاى ديگران كوبيده
هامش
( 1 ) - ر . ك : منازل السائرين ، ص 35 ، باب اليقظة ؛ شرح منازل السائرين ، كاشانى ، ص 34 - 41 ، باب اليقظة .