( 53 ) در مورد احوالات واقدى مراجعه كنيد به يوسف هورفتس : المغازى الاولى و مؤلفوها ، 126 - 101 ترجمهء حسين نصّار .
( 54 ) ابن اثير : الكامل فى التاريخ 5 ، 352 ، چ دار الكتاب العربى .
( 55 ) طبرى 7 ، 358 و ابن اثير 4 ، 301 و 323 و تاريخ اليعقوبى 3 ، 81 ، چ نجف و تاريخ التمدن الاسلامى ، مجلد اول ، 1 ، 133 .
( 56 ) ابن النديم : الفهرست ، 223 ، چ تهران و نيز مراجعه كنيد به رجال نجاشى و رجال طوسى و رجال برقى و معالم العلماء و معجم رجال الحديث 19 ، 74 - 271 .
( 57 ) هشام به تجارت اشتغال داشته و بعد از انتقال به بغداد نيز مركز كار خود را در كرخ قرار داده و در كنار قصر وضّاح يعنى حاشيهء كرخ سكونت كرده است . نگاه كنيد به معجم رجال الحديث 19 ، 274 .
( 58 ) تاريخ فخرى ، ترجمهء وحيد گلپايگانى ، 269 و نيز نگاه كنيد به : تجارب السلف ، 140 .
( 59 ) تاريخ يعقوبى ، 3 ، 154 ، چ نجف .
( 60 ) البلدان 72 ، چ نجف .
( 61 ) نگاه كنيد بعنوان نمونه به مادهء قم از معجم البلدان 4 ، 398 - 397 .
( 62 ) ابن اثير 5 ، 352 و طبرى 9 ، 463 - 462 .
( 63 ) البلدان ، 14 ، سربازان دولت عباسى در بعضى از ادوار از تركان بودهاند .
( 64 ) مثل يحيى بن زيد كه به خراسان رفت ، و يحيى بن عبد اللَّه بن حسن كه به ديلم پناهنده گشت مراجعه كنيد به مقاتل الطالبيين .
( 65 ) ابن جوزى : المنتظم ، حوادث سال 314 و معجم البلدان 1 ، 362 .
( 66 ) الكامل 8 ، 59 ، چ دار الكتاب العربى ، اين جريان طبق آنچه قبلا اشاره شد از كرخ و حوادث آن ناشى بوده است .
( 67 ) مراجعه كنيد به همان كتاب ج 7 ، 88 .
( 68 ) مراجعه كنيد به تهذيب تاريخ دمشق الكبير 3 ، 410 ، چ افست .
( 69 ) مراجعه كنيد به على اصغر فقيهى : آل بويه و اوضاع زمان ايشان ، 25 - 522 ، چ 1357 كه توصيفى نسبتا كافى از قصاصون آورده است .
( 70 ) تفصيل احوالات اينان را در « خاندان نوبختى » نوشتهء عباس اقبال آشتيانى ببينيد . صفحات 77 تا 81 چ 1311 شمسى .
( 71 ) اصله من الكوفه فانتقل الى قم و اصحابنا يقولون انه اول من نشر حديث الكوفيين بقم رجوع كنيد به الفهرست شيخ طوسى ، 19 چ دانشگاه مشهد .
( 72 ) احوالات اين بزرگان را در فهرست شيخ و رجال نجاشى و كشّى و قاموس الرجال و معجم رجال الحديث ببينيد .
( 73 ) الفهرست طوسى ، 7 - 5 و الفهرست نجاشى ، 7 تا 9 .
( 74 ) نجاشى ، 133 و 138 .
( 75 ) احوالات اين بزرگان به ترتيب در الفهرست طوسى صفحات ، 7 تا 9 و 260 تا 262 و 347 تا 348 و 16 تا 18 ، چ دانشگاه مشهد
يادنامه علامه شريف رضى ( فارسى ) — صفحة 296
مساهمون: سيد ابراهيم سيد علوى
ص٢٩٦