بيت است و اين معنى با عموميّت آيه كه به هر خويشاوندى اطلاق شود مغايرت ندارد چنان كه در حديثى از عمر بن يزيد آمده كه از ابو عبد اللَّه ( ع ) آيهء
الَّذِينَ يَصِلُونَ . . .
- را پرسيدم ، فرمود : « دربارهء خويشاوندان آل محمّد ( ص ) است و دربارهء خويشان تو نيز هست » . سپس فرمود : / 327 « از كسانى مباش كه در امرى مىگويد كه در خصوص يكى است » . « 16 »
صفت چهارم
وَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ
- و از خدايشان مىهراسند » .
ترس از خدا ضمانتى راستين از كج روى است ، چنان كه فرمود :
فَلا تَخْشَوْهُمْ وَ اخْشَوْنِي
. « خشية » يعنى ترس از اين كه عذاب الهى برسد و در حال غرور پيش از آن كه آدمى اعمالى انجام دهد ، او را بگيرد .
صفت پنجم
وَ يَخافُونَ سُوءَ الْحِسابِ
- و از سختى بازخواست خدا بيمناكند » .
توان گفت كه خشيت و خوف با هم فرق دارند . خوف كمتر از خشيت است . علّامه طباطبايى « 17 » در الميزان گويد : « خشيت » به معنى تأثّر دل آدمى از شرّ و مانند آن است و « خوف » اين است كه آدمى عملا متأثّر باشد و كارى كند كه محذور را از خود دور كند اگر چه دلش متأثّر نباشد ، از اين روست كه خداوند دربارهء پيامبرانش گفت :
وَ لا يَخْشَوْنَ أَحَداً إِلَّا اللَّهَ
. « 18 » و خشيت از غير خدا را از ايشان سلب كرد ، امّا خوف از غير خدا را در مواردى اثبات كرد :
فَأَوْجَسَ فِي نَفْسِهِ خِيفَةً مُوسى
( طه ، 67 ) و نيز
وَ إِمَّا تَخافَنَّ مِنْ قَوْمٍ خِيانَةً فَانْبِذْ إِلَيْهِمْ عَلى سَواءٍ
( انفال ، 58 ) .
هامش
( 16 ) - تفسير الميزان ، ج 11 ، ص 349 .
( 17 ) - تفسير الميزان ، ج 11 ، ص 343 .
( 18 ) - الأحزاب / 39 .