عامّ است ، چنان كه فرمود :
وَ اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَ مِيثاقَهُ الَّذِي واثَقَكُمْ بِهِ
( مائده ، 7 ) و از بنى اسرائيل پيمانى ديگر گرفت :
وَ إِذْ أَخَذْنا مِيثاقَ بَنِي إِسْرائِيلَ لا تَعْبُدُونَ إِلَّا اللَّهَ وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً وَ ذِي الْقُرْبى وَ الْيَتامى وَ الْمَساكِينِ ، وَ قُولُوا لِلنَّاسِ حُسْناً وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ
- ( بقره ، 83 ) و از پيامبران نيز عهد گرفته است :
وَ إِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثاقَ النَّبِيِّينَ لَما آتَيْتُكُمْ مِنْ كِتابٍ وَ حِكْمَةٍ ثُمَّ جاءَكُمْ رَسُولٌ مُصَدِّقٌ لِما مَعَكُمْ لَتُؤْمِنُنَّ بِهِ وَ لَتَنْصُرُنَّهُ ، قالَ أَ أَقْرَرْتُمْ وَ أَخَذْتُمْ عَلى ذلِكُمْ إِصْرِي قالُوا أَقْرَرْنا قالَ فَاشْهَدُوا وَ أَنَا مَعَكُمْ مِنَ الشَّاهِدِينَ
- ( آل عمران ، 81 ) .
/ 326 ميثاق خدا به دو معنى است :
1 - اطاعت خدا ، چنان كه در آيهء
وَ إِذْ أَخَذْنا مِيثاقَ بَنِي إِسْرائِيلَ
- است كه پيش از اين نقل شد .
2 - پرهيز از نافرمانى خدا و دروغ بستن بر او ، چنان كه فرمود :
أَ لَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِمْ مِيثاقُ الْكِتابِ أَنْ لا يَقُولُوا عَلَى اللَّهِ إِلَّا الْحَقَّ
- ( اعراف ، 169 ) .
صفت سوم
[ 21 ]
وَ الَّذِينَ يَصِلُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ
- آنان كه آنچه را خدا به پيوستن آن فرمان داده پيوند مىدهند » .
مراد صلهء رحم و معاشرت با خويشاوندان است كه خداوند به آن فرمان داده است . در حديثى از زين العابدين ( ع ) آمده كه به فرزندش باقر ( ع ) گفت : « از مصاحبت كسى كه صلهء رحم نمىكند بپرهيز . زيرا در سه مورد از كتاب خداوند عزّ و جلّ ديدم كه وى ملعون و دور از رحمت خدا به شمار آمده است . در سورهء بقره فرمود :
الَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثاقِهِ وَ يَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَ يُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ أُولئِكَ هُمُ الْخاسِرُونَ
- « 15 » الى آخر الحديث .
نصوص متواتر بسيار حاكى از آن است كه مراد از « ما أمر اللَّه . . » اهل
هامش
( 15 ) - تفسير نور الثقلين ، ج 1 ، ص 45 .