بر ديگر اسباب ظاهرى و عوامل مادى غالب و پيروز است ، چنان كه حق تعالى فرموده است :
1 .
« وَ لَقَدْ سَبَقَتْ كَلِمَتُنا لِعِبادِنَا الْمُرْسَلِينَ * إِنَّهُمْ لَهُمُ الْمَنْصُورُونَ * وَ إِنَّ جُنْدَنا لَهُمُ الْغالِبُونَ » ؛
« 1 »
همانا عهد و سخن ما دربارهء بندگانى كه به رسالت مبعوث شدند ، سبقت يافته است ، كه البته فرستادگان ما تأييد شدهاند و سپاه ما غالب و پيروزند .
2 .
« كَتَبَ اللَّهُ لَأَغْلِبَنَّ أَنَا وَ رُسُلِي . . . » ؛
« 2 »
خدا مقرر فرموده كه البته من و رسولانم پيروز هستيم .
3 .
« إِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنا وَ الَّذِينَ آمَنُوا فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ يَوْمَ يَقُومُ الْأَشْهادُ » ؛
« 3 »
همانا ما فرستادگان خود و اهل ايمان را هم در دنيا ، و هم در روز رستاخيز كه گواهان به شهادت برخيزند ، يارى خواهيم كرد .
اين آيهها مطلق است و قيد استثنايى ندارد .
اكنون مىتوان نتيجه گرفت كه مبدأ موجود در نفوس انبيا - كه همواره از سوى خداوند ، مؤيد و منصور بوده است - امرى است غير طبيعى و ما فوق جهان طبيعت ، زيرا اگر مادى مىبود ، مانند ديگر امور مادى مقدر و محدود مىشد ، و در نتيجه ، در برابر موجود مادى نيرومندتر ، مقهور و مغلوب مىگرديد . امور مجرد نيز اگرچه شدت و ضعف دارند ، ولى با يكديگر تزاحم و تعارضى ندارند ؛ مگر اين كه با مسائل مادى درآميزند . بنابراين ، نيروى مرموزى كه در وجود انبياست ، و در صدور اعجاز از آنان ، مؤثر است ، از نوع نيروهاى مادى نيست ، و هنگامى كه يك مانع مادى در برابر چنين نيرويى قرار گيرد ،
هامش
( 1 ) . صافات ، آيات 171 - 173 . .
( 2 ) . مجادله ، آيه 21 . .
( 3 ) . مؤمن ، آيه 51 . .