عبد اللّه بن مسعود اوّل از سورههاى طولانى شروع كرده و پس از آن سورههاى صدى و آنگاه مثانى و آنگاه مفصلات را آورده « 1 » و حال آنكه قرآنهاى موجود اينطور نيست .
در مقابل اين قول كه ما اختيار كرديم ، قول بسيارى از مفسرين است كه گفتهاند : ترتيب سورههاى قرآن توقيفى و به دستور رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله بوده ، و آن جناب به اشاره جبرئيل و به امر خداى تعالى دستور داده تا سورههاى قرآنى را به اين ترتيب بنويسند « 2 » . حتى بعضى از ايشان آنقدر افراط كرده كه در ثبوت اين مطلب ادعاى تواتر نمودهاند « 3 » .
البته ادعاى تواتر اين اخبار ، ادعاى نادرستى است و روايات اين باب همان بود كه ما عمده آن را نقل كرديم و در آنها اثرى از اين حرف نبود .
بعضى از مفسرين براى اثبات توقيفى بودن ترتيب سور به رواياتى كه مىگويد : قرآن يك نوبت از اول تا به آخر از لوح محفوظ به آسمان دنيا نازل شد و بار ديگر به تدريج از آنجا به رسول خدا نازل گرديد « 4 » ، استدلال كردهاند « 5 » كه به آن اشاره خواهيم نمود .
هامش
( 1 ) . الاتقان : 1 / 64 .
( 2 ) . الاتقان : 1 / 62 ؛ روح المعانى : 1 / 26 ؛ مجمع البيان : 1 / 15 .
( 3 ) . الاتقان : 1 / 62 .
( 4 ) . الاتقان : 1 / 62 .
( 5 ) . الاتقان : 1 / 62 .