سعادت و اشقياء به شقاوت ، محتاج به اين ناموس است ؛ بايد آن دو دسته امتحان شوند ، دسته سوم هم كه منافقينى بيمار دلند ، بهطور خصوص در آن بوته قرار گيرند چون رسيدن اشقياء به كمال شقاوت خود از تربيت الهيهاى است كه در نظام خلقت مورد نظر است ، همچنانكه خودش فرمود :
« كُلًّا نُمِدُّ هؤُلاءِ وَ هَؤُلاءِ مِنْ عَطاءِ رَبِّكَ وَ ما كانَ عَطاءُ رَبِّكَ مَحْظُوراً ،
هم اين دسته را و هم آن دسته را كمك مىكنيم و اين يارى دادن به هردو دسته از عطاء پروردگار تو است ، و عطاء پروردگار تو را هيچ مانعى و جلوگيرى نيست . » « 1 »
و اين است معناى اينكه فرمود : « تا آنچه را كه شيطان القاء كند مايهء آزمايش بيماردلان ، و سنگدلان قرار دهد . » « 2 »
و نهايتا شيطان هم در شيطنتش مسخر خداى سبحان است و او را در كار آزمايش بندگان و فتنه اهل شك و جحود و دارندگان غرور ، آلت دست قرار مىدهد . « 3 »
* * * * * * * *
هامش
( 1 ) . سورهء اسراء ، آيهء 20 .
( 2 ) . سورهء حج ، آيهء 53 .
( 3 ) . الميزان ؛ ج 14 ، ص 554 و 555 . [ با تصرف ]