يعنى خداوند شيطان را بر ما مسلّط نكرده چون دعوتكردن به كارى حقيقتش تسلّط دعوتكننده بر كارى كه ديگرى را به آن دعوت كرده نمىباشد اگرچه شخص دعوتكننده يك نوع تسلّطى بر اصل دعوت پيدا كند .
كه صريحا خداوند به ابليس مىفرمايد : تو اى ابليس ! سلطنتى بر بندگان من ندارى . ( ر . ك : سورهء اسراء ، آيات 64 و 65 ) . « 1 »
س 864 - با اينكه بديهى است بدون اذن خداوند متعال هيچ مؤثرى و فاعلى عملش اثر نخواهد داشت ، پس چرا و چه حكمتى دارد كه خداوند متعال جلو القاآت شيطان را كه فعاليت اهل حق و زحمات انبياء و رسل را تباه و خراب مىكند نمىگيرد ؟
ج - آن مقدار از اذن كه مستند به خداوند متعال مىشود داراى مصلحت و هدف شايسته است .
و به همين جهت خداى سبحان در آيهء شريفهء ( 53 حج ) مىفرمايد :
اين القاآت شيطانى ، خود مصلحتى دارد و آن اين است كه مردم عموما به وسيله آن آزمايش مىشوند . و آزمايش ، خود از نواميس عمومى الهى است كه در عالم انسانى جريان دارد ، چون رسيدن افراد سعيد به
هامش
( 1 ) . الميزان ؛ ج 12 ، ص 65 . [ با تصرف ]