كلام را با آبرو و شرف چيزى گره بزنيم كه شرافتش مادون كلام باشد ؛ و لذا مىبينيم خداى تعالى در كتاب خود باسم خود و به صفات خود ، سوگند مىخورد و مىفرمايد :
« وَ اللَّهِ رَبِّنا »
« 1 » و نيز مىفرمايد :
« فَوَ رَبِّكَ لَنَسْئَلَنَّهُمْ »
« 2 » و نيز
« فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ » .
« 3 »
و همچنين به پيامبر و ملائكه و كتب و نيز به مخلوقات خود ، چون آسمان ، زمين و شمس ، قمر و نجوم ، شب و روز ، كوهها ، درياها ، شهرها ، انسانها ، درختان ، انجير ، زيتون سوگند خورده .
و اين نيست مگر به خاطر اينكه خدا اين نامبردگان را شرافت داده و بدين جهت شرافت حقه و كرامّتى نزد خدا يافتهاند . « 4 »
س 819 - آيا مىتوان خدا را به شخص رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و يا به حق رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و يا به مخلوقاتى ديگر سوگند داد ؟
ج - چه مانعى دارد كه يك دعاگوئى از ما وقتى از خدا چيزى را درخواست مىكند ، او را به چيزى از مخلوقاتش كه شرافت داده است سوگند دهد . و اگر اين كار صحيح باشد ، ديگر چه اشكالى دارد كه كسى خدا را به حق و حرمت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله سوگند دهد ؟ و چه دليلى ممكن است تصور شود كه آن جناب را از اين قاعده كلى استثناء كرده باشد ؟
و بجان خودم سوگند كه محمد رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله از انجير عراق ، و يا زيتون شام ، كمتر نيست ، كه به آن دو سوگند بخورد ، ولى صحيح نباشد كه بآنجناب سوگند بخورد علاوه بر اينكه مىبينيم در قرآن كريم به جان آن جناب هم سوگند خورده ، و فرموده :
« لَعَمْرُكَ إِنَّهُمْ لَفِي سَكْرَتِهِمْ يَعْمَهُونَ ،
به جان تو سوگند كه ايشان در مستى خود حيرانند » . « 5 »
اين بود جواب از اشكال سوگند دادن خدا به شخص رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و امّا
هامش
( 1 ) . سورهء انعام ، آيهء 23 .
( 2 ) . سورهء حجر ، آيهء 92 .
( 3 ) . سورهء ص ، آيهء 82 .
( 4 ) . الميزان ؛ ج 1 ، ص 338 .
( 5 ) . سوره حجر ، آيهء 72 .