س 604 - چرا كلمهء « اللّه » در
« قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ اللَّهُ الصَّمَدُ »
« 1 » دوبار تكرار شده ، با اينكه ممكن بود بفرمايد
« قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ
الصَّمَدُ »
چه علّتى دارد ؟
ج - ظاهرا اين تكرار براى اشاره به اين معنا بوده كه هريك از دو جملهء
« هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ »
و
« اللَّهُ الصَّمَدُ »
مستقلا كافى در تعريف خداى تعالى است ، چون مقام ، مقام معرفى خدا به وسيلهء صفتى است كه خاص خود او باشد ؛ پس معنا چنين است كه معرفت به خداى تعالى حاصل مىگردد چه از شنيدن جمله
« هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ »
و چه از شنيدن
« اللَّهُ الصَّمَدُ »
چه آنجور توصيف و تعريف شود و چه اينجور .
و اين دو آيهء شريفه در عين حال هم به وسيلهء صفات ذات ، خداى تعالى را معرفى كرده ، و هم به وسيلهء صفات فعل . جملهء
« اللَّهُ أَحَدٌ »
خدا را به صفت احديت توصيف كرده ، كه احديت عين ذات است . و جملهء
« اللَّهُ الصَّمَدُ »
او را به صفت صمديت توصيف كرده ، كه صفت فعل است ، چون گفتيم صمديت عبارت از اين است كه هرچيزى به سوى او منتهى مىشود . « 2 »
* خضر
س 605 - درخصوص شخصيت « خضر » ، از قرآن و روايات نبوى و يا روايات وارده از طرق ائمه اهل بيت عليهم السّلام چه مىتوان فهميد ؟
ج - در قرآن كريم دربارهء حضرت خضر غير از همين داستان رفتن با موسى به مجمع البحرين چيزى نيامده و از جوامع اوصافش چيزى ذكر نكرده مگر همين كه فرموده :
« فَوَجَدا عَبْداً مِنْ عِبادِنا آتَيْناهُ رَحْمَةً مِنْ عِنْدِنا وَ عَلَّمْناهُ مِنْ لَدُنَّا عِلْماً ،
هامش
( 1 ) . سورهء اخلاص ، آيات 1 و 2 .
( 2 ) . الميزان ؛ ج 20 ، ص 672 .