* انساء
س 263 - آيا فراموشاندن ( انساء ) آيهاى از آيات خدا شامل رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله مىشود ؟
ج - [ خير ] ، كلمهء
« أَوْ نُنْسِها »
در آيهء 106 سورهء بقره ، كلامى است مطلق و بدون قيد و يا به عنايتى ديگر ، عام و بدون مخصص كه اختصاص به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله ندارد و بلكه مىتوان گفت اصلا شامل آن جناب نمىشود ، براى اينكه آيهء
« سَنُقْرِئُكَ فَلا تَنْسى إِلَّا ما شاءَ اللَّهُ » ،
به زودى به تو قدرت خواندن مىدهيم ، بهطورى كه ديگر آن را فراموش نخواهى كرد مگر چيزى را كه خدا بخواهد » « 1 » ، كه از آيات مكّى است و قبل از آيهء نسخ مورد بحث [ سورهء بقره ، آيهء 106 ] كه مدنى است نازل شده ، فراموشى را از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله نفى مىكند و مىفرمايد : تو ديگر هيچ آيهاى را فراموش نمىكنى ، با اين حال ديگر چگونه انساء آيهاى از آيات شامل رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله مىشود ؟
خواهى گفت : در آخر آيهء هفتم از سوره اعلى ، جملهء :
« إِلَّا ما شاءَ اللَّهُ »
آمده و از آن فهميده مىشود كه اگر خدا بخواهد ، رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله نيز فراموش مىكند .
در پاسخ مىگوييم : اين استثناء مانند استثناء در آيهء 108 سورهء هود مىباشد كه در آيهاى قرار گرفته كه سه بار جاودانگى بهشتى آن را تكرار كرده ، هم با كلمهء « خالدين » و هم با جملهء
« ما دامَتِ السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ »
و هم با جملهء
« عَطاءً غَيْرَ مَجْذُوذٍ » .
پس مىفهميم كه اين استثناء براى اين نيست كه بفهماند يك روزى اهل
هامش
( 1 ) . سورهء اعلى ، آيهء 6 - 7 .