نوميد نشويد » « 1 » است ، فرمود : و لكن ما اهل بيت اين را نمىگوئيم . پرسيدم : پس شما كدام آيه را اميدواركنندهتر مىدانيد ؟ فرمود : آيه
« وَ لَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضى »
« 2 » به خدا سوگند شفاعت ، به خدا سوگند شفاعت ، به خدا سوگند شفاعت .
امّا اينكه اين آيه از اميدواركنندهترين آيهء قرآن باشد ، و حتى از آيهء
« يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا . . . »
هم اميدواركنندهتر باشد ، علّتش اين است كه نهى از نوميدى در آيهء دوم نهيى است كه هرچند در قرآن مكرر آمده ، مثلا از ابراهيم عليه السّلام حكايت كرده « 3 » و از يعقوب عليه السّلام حكايت كرده « 4 » ، و لكن در هردو مورد اين نهى ناظر به نوميدى از رحمت تكوينى است .
و امّا آيه
« قُلْ يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا . . . » ،
تا آخر آيات بعدش ، هرچند كه نهى از نوميدى از رحمت تشريعى خداست ، بقرينه جمله
« أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ »
كه به روشنى مىفهماند قنوط و نوميدى در آيه راجع برحمت تشريعى ، و از جهت معصيت است ، و به همين جهت خداى سبحان وعده آمرزش گناهان را بهطور عموم ، و بدون استثناء آورد .
و لكن دنبال آيه جمله :
« وَ أَنِيبُوا إِلى رَبِّكُمْ ،
و جملات بعدى » را آورده كه به توبه و اسلام و عمل به پيروى امر مىكند ، و مىفهماند كه منظور آيه اين است كه بندهايكه به خود ستم كرده ، نبايد از رحمت خدا نوميد شود ، مادام كه مىتواند توبه كند ، و اسلام آورد ، و عمل صالح كند ، از اين راههاى نجات استفاده كند . پس در آيهء نامبرده رحمت خدا مقيد بقيود نامبرده شد ، و معلوم است كه اميد رحمت مقيد مانند اميد رحمت مطلق و عام نيست ، و آن
هامش
( 1 ) . سورهء زمر ، آيهء 53 .
( 2 ) . سورهء ضحى ، آيه 5 .
( 3 ) . سورهء حجر ، آيهء 56 .
( 4 ) . سورهء يوسف ، آيهء 78 .