موارد اطلاقش معناى قصد رعايت شده است .
امّا فرقى كه بين « ناس » و « امّت » هست اين است كه « ناس » عبارت است از افرادى از انسان كه دور هم جمع شده باشند ، امّت هم به همين معنا است ولى گاهى اطلاق مىشود بر يك فرد
« إِنَّ إِبْراهِيمَ كانَ أُمَّةً قانِتاً لِلَّهِ ،
ابراهيم امّتى بود عبادتگر براى خدا » « 1 » و گاهى بر زمان نسبتا طولانى نيز اطلاق مىشود
« وَ ادَّكَرَ بَعْدَ أُمَّةٍ ،
بعد از مدتى بيادش آمد » « 2 » و گاهى اطلاق مىشود بر ملّت و دين
« وَ إِنَّ هذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً واحِدَةً وَ أَنَا رَبُّكُمْ فَاتَّقُونِ ،
اين است امت ( دين ) شما كه دينى است واحد ، و منم پروردگار شما ، پس تنها از من بترسيد » . « 3 » ضمنا مطالب مذكور در ذيل آيهء
« كانَ النَّاسُ أُمَّةً واحِدَةً . . . »
( سورهء بقره ، آيهء 213 » [ نيز ] مورد بحث قرار گرفته است . « 4 »
س 228 - معناى كلمه « امت » چيست ؟ و امت محمد صلّى اللّه عليه و آله به چه كسانى گفته مىشود ؟
ج - امت از نظر لغت بهمعناى قوم است . و معناى كلمهء امت برحسب اختلاف موارد مختلف مىشود ، يكجا بهمعناى يك نفر مىآيد مانند آيهء شريفه :
« إِنَّ إِبْراهِيمَ كانَ أُمَّةً قانِتاً لِلَّهِ ،
ابراهيم امّتى بود عبادتگر براى خدا » « 5 » جاى ديگر بهمعناى عدهء معدودى مانند آيهء :
« رَبَّنا وَ اجْعَلْنا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِنا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَكَ . . . ،
خدايا ما و ذريه ما را امّتى مسلمان قرار بده . . . » « 6 » ( كه با در نظر داشتن مقام دعا ، جز بهمعناى عده معدودى از آنان كه به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله ايمان
هامش
( 1 ) . سورهء نحل ، آيهء 120 .
( 2 ) . سورهء يوسف ، آيهء 45 .
( 3 ) . سورهء مؤمنون ، آيهء 52 .
( 4 ) . الميزان ؛ ج 2 ، ص 185 . [ با تصرف ]
( 5 ) . سورهء نحل ، آيهء 120 .
( 6 ) . سورهء بقره ، آيه 128 .