تاكنون نديديم ، فرمود : « نِعَمٌ اسْتَقْبَلَنى جَبْرَئيلُ فَبَشَّرَنى بِبَشاراتٍ مِن اللَّه عزّ و جَل فَسَجَدْتُ لِلّه شُكراً لِكُّلِ بُشْرى سَجْدَةً ؛ آرى جبرئيل به استقبال من آمد و بشارتهايى از سوى خداوند متعال به من داد ، من براى هر بشارتى سجدهء شكر در پيشگاه خدا بجا آوردم » . « 1 »
از اين حديث به خوبى استفاده مىشود كه پيشوايان بزرگ تا آنجا كه در توان داشتند براى هر نعمتى شكرى جداگانه بجا مىآوردند .
5 - در حديث ديگرى از امام صادق عليه السلام دستورى براى شكر جامع و كامل آمده است ، ( هر چند شكر جامع و كامل به معنى واقعى كلمه از انسان ساخته نيست ، ) فرمود : « اذا اصْبَحتَ وَ امْسَيْتَ فَقُلْ عَشْرَ مَرّات اللَّهُمَّ ما اصْبَحْتَ بى مِنْ نِعْمَةٍ اوْ عافِيَةٍ مِنْ دِينٍ اوْ دُنْيا فَمِنْكَ وَحْدَكَ لا شَريكَ لَكَ ، لَكَ الْحَمْدُ وَ لَكَ الشُّكْرُ بِها عَلَىَّ يا رَبِّ حَتَّى تَرْضى وَ بَعْدَ الرِّضا ؛ هنگامى كه صبح و شام مىكنى ، ده بار اين دعا را بخوان ، خداوندا ! آنچه از نعمتها ، صبحگاهان بر من ارزانى شده ، سلامت دين يا دنيا همه از تو است ، يگانهاى ، همتايى ندارى ، پيوسته حمد و شكر مخصوص تو است ، به خاطر آنچه به من دادى ، تا از من راضى شوى ، و حتّى بعد از رضا ، تو را حمد و سپاس مىگويم » .
بعد امام عليه السلام فرمود : « هرگاه اين كار را انجام دهى شكر نعمتهايى را كه در آن روز و شب به تو مىرسد ادا كردهاى » . « 2 »
6 - امير مؤمنان على عليه السلام در حديث كوتاه و پرمعنايى چنين مىفرمايد : « شُكُرُ النِّعْمَةِ امانٌ مِنْ تَحْليلِها وَ كَفيلٌ بِتَأيِيدها ؛ شكر نعمت مانع زوال نعمت مىشود ، و سبب تأييد آن مىگردد » . « 3 »
7 - و در حديث ديگر مىفرمايد : « شَرُّ النَّاسِ مَنْ لا يَشْكُرُ النِّعْمَةَ وَ لا يَرْعى الْحُرُمَةَ ؛ بدترين مردم كسى است كه در برابر نعمت شكرگزارى نمىكند و رعايت احترام نمىكند » .
( احترام خالق و خلق ) . « 4 »
در زمينهء اهميت شكر و تأثير آن در دوام نعمتها و فزونى آن ، آنقدر احاديث وارد شده است كه ذكر همهء آنها در اين مختصر نمىگنجد و آنچه در بالا آمد گوشهاى از آن است .
هامش
( 1 ) . اصول كافى ، جلد 2 ، صفحه 98 ، حديث 24 .
( 2 ) . همان ، حديث 28 .
( 3 ) . شرح فارسى غرر الحكم ، جلد 4 ، صفحه 179 .
( 4 ) . همان ، صفحه 170 .