كه آيات بر او نازل مىگشت پس بعضى از كسانى كه برايش بنويسند را مىخواند پس به او مىگفت اين آيات در سورهاى است كه در آن اين چنين و اين چنين است ، و انفال اولين چيزى بود كه در مدينه بر پيامبر نازل گشت و برائت آخرين آنچه از قرآن نازل شد و داستانش شبيه داستان آن بود پس پنداشتيم كه اين از آن است رسول خدا ( ص ) براى ما روشن نكرد كه اين از آن است پس هر دو را در سبع الطوال قرار داديم و بينشان سطر بسم اللَّه الرحمن الرحيم ننوشتيم و قرينتين خوانده مىشدند .
/ 109
زمينهء كلّى سوره
نام سوره :
با آن كه سورهء « البراءة » سراسر انذارهاى كوبنده براى مشركان است ، وجود آيات التوبة بويژه در آغاز سوره در رحمت بارى تعالى را در فضاى غضب مىگشايد و بدين منظور اين سوره « التوبة » نام گرفته است . همچنين به سبب جو كلى آن و به سبب كلمهء « برائت » كه در آغاز آن آمده آن را سورهء البراءة خواندهاند .
سورهء البراءة يا التوبة در امتداد سوره الانفال است . حتى برخى معتقدند كه اين سوره دنبالهء الانفال بوده است . سياق اين سوره همان ضرورت ويران ساختن بناى وجودى شرك است و بر پا داشتن بناى استوار توحيد و به كار بردن عنف به عنوان آخرين وسيله براى تحقق توحيد و نابودى كفر : براى آن كه مردم امر جهاد را با همهء خشونتها و فدا شدنهايش بپذيرند به چند مطلب نياز است :
/ 110 نخست آن كه : ميان او و دشمن از جهت روانى جدايى باشد .
دوم آن كه : پيكارجو براى فداكارى آمادگى داشته باشد و شهادت را به عنوان يك موهبت بپذيرد .