نعمت به جاى آوريم و بر اطاعت خويش بيفزاييم . تنها راه رهايى از اختلافات داخلى اين است كه از خدا بترسيم و تقوى پيشه سازيم و از راه خدا كه همه نورانيت است و ما را به شناخت حق و ياران حق و شناخت باطل و اصحاب باطل راه مىنمايد منحرف نشويم . رفتن در اين راه روشن سبب مىشود كه آمرزش او و فضل و رحمت او نصيب ما شود .
/ 39
شرح آيات :
مسئوليت امت به هنگام بروز اختلافات
[ 25 ] اختلافات اجتماعى از گناهانى است كه هر فرقه آن را به گردن فرقهء ديگر مىگذارد . زيرا هر فرقهاى معتقد است كه عمل او عكس العمل عمل فرقهء ديگر است . پس بر همگان واجب است كه خود بدون اين كه منتظر باشد تا طرف ديگر دست از اختلافات بردارد خود از ارتكاب آن باز ايستد ، زيرا چون بلاى اختلاف و نفاق فراز آيد همگان را در بر خواهد گرفت . به عبارت ديگر آثار گناه تنها دامنگير گناهكاران نمىشود بلكه ديگران را هم در بر خواهد گرفت . گناه همانند آتش است كه چون شعلهور شود خشك و تر را در لهيب خود خواهد سوخت . از اين رو است كه خداى تعالى مىفرمايد :
وَ اتَّقُوا فِتْنَةً لا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً
بترسيد از فتنهاى كه تنها ستمكارانتان را در بر نخواهد گرفت . » يعنى هم كسانى را كه مباشر ستمكارى بودهاند در بر خواهد گرفت و هم كسانى را كه در برابر ستم سكوت اختيار كردهاند و هم كسانى را كه در بر ستم واكنشى در خور انجام ندادهاند بلكه ستم را تحمل كردهاند . مثلا اگر فرقهاى در يك جامعه بر فرقهء ديگر تجاوز روا دارد ، وظيفهء فرقهء ستمديده اين است كه خود دست به قصاص و انتقام نزند بلكه منتظر فرمان دستگاه رهبرى باشد چه اگر بخواهد خود دست به عمل زند سبب ناتوانى دستگاه رهبرى مىشود و موجب آشوب و هرج و مرج مىگردد . آن وقت پيامد ناخوش آيند آن دامنگير هر دو فرقه خواهد شد . بسا